• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Jak zakładowy układ zbiorowy działa jako źródło prawa pracy dla świadczenia SoCap?

Dla kogo: pracodawca, dział prawny, kadrowa, związek zawodowy, organ kontrolny · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: Zakładowy układ zbiorowy U-CDLXXXII jest źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 Kodeksu pracy, zawartym przez zarejestrowaną organizację związkową; to on, a nie wewnętrzna decyzja pracodawcy, daje pracownikowi uprawnienie do zakupu SoCap Tokena po cenie niższej niż detaliczna. Układ wpisał do rejestru Okręgowy Inspektor Pracy w Białymstoku 7 lutego 2024 r.

Miejsce układu wśród źródeł prawa pracy

Art. 9 § 1 Kodeksu pracy stanowi, że przez prawo pracy rozumie się przepisy Kodeksu i innych ustaw oraz aktów wykonawczych, a także „postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy”. Układ zbiorowy jest więc aktem normatywnym, a nie polityką firmy.

Ustawa z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych, obowiązująca od 13 grudnia 2025 r., określa jego funkcję wprost. Art. 3 ust. 1: „Układ zbiorowy pracy określa warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunków pracy lub innych stosunków prawnych będących podstawą wykonywania pracy zarobkowej.” Układy zawarte wcześniej „pozostają w mocy” (art. 51 ust. 1), więc U-CDLXXXII obowiązuje dalej.

Układ ma przy tym swoje miejsce w hierarchii: nie może być mniej korzystny dla pracowników niż Kodeks pracy i ustawy (art. 9 § 2 Kodeksu pracy), a postanowienia mniej korzystne „są nieważne z mocy prawa” (art. 16 ust. 7 ustawy z 5 listopada 2025 r.). Układ może pracownikom dawać więcej niż ustawa, nigdy mniej.

Co stanowi układ U-CDLXXXII o świadczeniu

Świadczenie ma podstawę w konkretnych postanowieniach § 10 układu:

  • § 10 ust. 7 układu U-CDLXXXII: „Wynagrodzenie wypłacane jest w pieniądzu.”
  • § 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII: „Na pisemny wniosek pracownika możliwe jest osiągnięcie dodatkowego

przychodu w postaci korzyści materialnych, a polegających na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż rynkowe ceny detaliczne artykułów, przedmiotów lub usług, określonych w Załączniku nr 3 do Układu. Wysokość upustu od ceny detalicznej określa Załącznik nr 4 do Układu.”

  • § 10 ust. 9 układu U-CDLXXXII: pracodawca przedstawia pracownikowi ofertę z ceną, „z wyszczególnieniem

rynkowej ceny detalicznej oraz upustu od tej ceny”.

  • § 10 ust. 10 układu U-CDLXXXII: z uprawnienia można korzystać nie częściej niż raz w okresie

rozliczeniowym.

Katalog usług (Załącznik nr 3) i wysokość upustów (Załącznik nr 4) są częścią układu. Nie ustala ich pracodawca przy każdej transakcji.

Kto zawarł układ i kto go zarejestrował

Stroną związkową jest organizacja zakładowa NSZZ Solidarność 80. Związek został zarejestrowany 12 września 1991 r., a jego struktura regionalna jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego. Status organizacji związkowej wynika z ustawy o związkach zawodowych, a nie z woli pracodawcy.

Układ zawarto 24 listopada 2023 r. Okręgowy Inspektor Pracy w Białymstoku wpisał go do rejestru układów 7 lutego 2024 r. pod numerem U-CDLXXXII. Zakładowy układ zawiera się dla wszystkich osób wykonujących pracę zarobkową u pracodawcy, „chyba że w jego treści zostanie to ustalone inaczej” (art. 4 ust. 1 ustawy z 5 listopada 2025 r.), a U-CDLXXXII definiuje pracownika jako osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę. Członkostwo w związku nie jest warunkiem objęcia układem.

Dlaczego podstawa w układzie ma znaczenie dla składek

§ 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r. wyłącza z podstawy wymiaru składek korzyści materialne „wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu”. Podstawa w akcie prawa pracy jest więc warunkiem wyłączenia.

Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24; pierwsza instancja: SO w Warszawie, 12 marca 2024 r., XXI U 595/23; jedna sprawa w dwóch instancjach) wskazał, że do materii normatywnej aktów prawa pracy „należy określanie tego rodzaju korzyści materialnych, które są wyłączone z podstawy wymiaru składek”.

Sposób wykładni tego przepisu przesądził Sąd Najwyższy w wyroku z 3 kwietnia 2008 r. (II UK 172/07, OSNP 2009/13-14/181): o obowiązku składkowym decydują postanowienia aktu prawa pracy, a nie forma wypłaty. Wyrok zapadł na tle zwrotu kosztów przejazdów do pracy; przytaczamy go ze względu na przyjętą w nim metodę wykładni, a nie jako ocenę modelu SoCap.

Dr hab. Łukasz Pisarczyk (Uniwersytet Warszawski) w opinii z 14 czerwca 2023 r. wskazał, że możliwość skorzystania z takiej korzyści „musi mieć charakter uprawnienia zagwarantowanego w ww. przepisach. Uzyskanie korzyści nie może każdorazowo zależeć jedynie od decyzji pracodawcy”. Układ zbiorowy spełnia ten warunek: uprawnienie wynika z jego treści, a pracownik uruchamia je własnym wnioskiem.

Ocena treści układu należy do sądu pracy

Ocena zgodności układu z prawem pracy należy do sądu pracy. Wniosek mogą złożyć osoby i podmioty wymienione w art. 22 ust. 1 ustawy z 5 listopada 2025 r.: pracownik, inna osoba objęta układem, emeryt, rencista, organizacja związkowa, pracodawca, inspektor pracy i prokurator. Wniesienie wniosku „nie wstrzymuje wejścia w życie ani stosowania układu zbiorowego pracy” (art. 22 ust. 3), a sąd, jeśli stwierdzi naruszenie prawa, orzeka o nieobowiązywaniu układu „od dnia uprawomocnienia się orzeczenia” (art. 22 ust. 7), czyli na przyszłość. Do tego czasu układ zarejestrowany przez okręgowego inspektora pracy obowiązuje i jest stosowany.

Zakres odpowiedzi

  • Odpowiedź dotyczy pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, bo tak układ U-CDLXXXII

definiuje pracownika.

  • Opisuje podstawę świadczenia w § 10 ust. 7-10 układu U-CDLXXXII wraz z Załącznikiem nr 3

(katalog usług) i Załącznikiem nr 4 (wysokość upustów), miejsce układu wśród źródeł prawa pracy (art. 9 Kodeksu pracy, ustawa z 5 listopada 2025 r.) i jego znaczenie dla § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r.

  • Konstrukcję opartą na tym układzie sąd ocenił prawomocnie w jednej sprawie w dwóch instancjach:

XXI U 595/23 i III AUa 1247/24.

Co robić

  1. Cytując układ, podawaj pełną nazwę i numer: § 10 ust. 8 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy U-CDLXXXII

Socap Bonus Białystok sp. z o.o. z 24.11.2023, nr U-CDLXXXII.

  1. Przechowuj w aktach wpis układu do rejestru i dokument, na podstawie którego Twoja firma go

stosuje.

  1. Udostępnij treść układu pracownikom.
  2. Przyjmuj pisemne wnioski pracowników i odpowiadaj ofertą z ceną detaliczną i upustem.

Stan prawny na dzień

Stan prawny na 22 września 2026 r.: Kodeks pracy w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 277, ustawa z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz.U. 2025 poz. 1661), rozporządzenie z 1998 r. w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316.

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania