• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Czy pracownik musi należeć do związku zawodowego, żeby korzystać ze świadczenia z układu?

Dla kogo: pracownik, pracodawca, kadrowa · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: nie. Zakładowy układ zbiorowy pracy obejmuje wszystkie osoby wykonujące pracę u pracodawcy, który jest jego stroną, chyba że układ stanowi inaczej (art. 4 ust. 1 ustawy z 5 listopada 2025 r.). Układ U-CDLXXXII obejmuje pracowników zatrudnionych na umowę o pracę bez względu na przynależność związkową. Uprawnienie z § 10 ust. 8 uruchamia pisemny wniosek pracownika.

Przepis i nasze wyroki

Ustawa z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych, art. 4 ust. 1:

„Zakładowy układ zbiorowy pracy zawiera się dla wszystkich osób wykonujących pracę zarobkową u pracodawcy, który jest stroną układu, chyba że w jego treści zostanie to ustalone inaczej.”

Związek zawodowy jest stroną układu, bo negocjuje go w imieniu pracowników. Nie oznacza to, że układ działa tylko dla członków związku. Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r., III AUa 1247/24 (pierwsza instancja: SO w Warszawie, 12 marca 2024 r., XXI U 595/23; jedna sprawa w dwóch instancjach), ocenił program SoCap Token jako korzyść materialną wynikającą z aktu prawa pracy. W rozstrzygnięciu sądu członkostwo w związku nie występuje jako przesłanka wyłączenia.

Co mówi sam układ U-CDLXXXII

  • Układ zawarto dla wszystkich pracowników zatrudnionych u pracodawcy, bez względu na ich

przynależność związkową.

  • Pracownikiem w rozumieniu układu jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę (§ 2 pkt 1).
  • Uprawnienie powstaje „Na pisemny wniosek pracownika” (§ 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII). Warunkiem jest więc

wniosek, a nie legitymacja związkowa.

Zakaz różnicowania ze względu na związek

Nawet gdyby ktoś chciał uzależnić świadczenie od członkostwa, przepisy mu tego zabraniają:

  • Kodeks pracy, art. 18³ᵃ § 1: pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie warunków

zatrudnienia, w szczególności „bez względu na (…) przynależność związkową”.

  • Ustawa o związkach zawodowych, art. 3 ust. 1: „Zakazuje się nierównego traktowania

w zatrudnieniu osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 i 3–6, z powodu przynależności do związku zawodowego lub pozostawania poza nim albo wykonywania funkcji związkowej”.

Przynależność do związku jest dobrowolna i pozostaje decyzją pracownika. Nie jest ani warunkiem skorzystania ze świadczenia, ani jego skutkiem.

Zakres odpowiedzi

  • Odpowiedź dotyczy pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, bo tak układ

U-CDLXXXII definiuje pracownika (§ 2 pkt 1). Dla umowy zlecenia rozporządzenie z 1998 r. stosuje się odpowiednio na podstawie § 5 ust. 2 pkt 2, z podstawą w przepisach o wynagradzaniu zleceniodawcy.

  • Odpowiedź opisuje zakres podmiotowy układu u pracodawcy, który jest jego stroną

(art. 4 ust. 1 ustawy z 5 listopada 2025 r.).

  • Prawa i obowiązki członków związku wynikające ze statutu organizacji reguluje statut;

odpowiedź dotyczy uprawnienia wynikającego z układu.

Co robić

  • Pracownik, który chce skorzystać z uprawnienia, składa pisemny wniosek do pracodawcy

(§ 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII).

  • Pracodawca nie pyta o członkostwo w związku i nie zbiera takiej informacji na potrzeby

świadczenia.

  • Pracodawca udostępnia treść układu wszystkim pracownikom (§ 15 układu).

Stan prawny

Stan prawny na 21 września 2026 r.: ustawa z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz.U. 2025 poz. 1661), Kodeks pracy w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 277, ustawa o związkach zawodowych w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 549.

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania