• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Jakie świadczenia z układów zbiorowych pracy, oprócz SoCap, korzystają z wyłączenia z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego?

Dla kogo: dział prawny, doradca, księgowa, kadrowa, organ kontrolny · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r. obejmuje dwa rodzaje korzyści z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania i przepisów o wynagradzaniu: uprawnienie do zakupu po cenie niższej niż detaliczna artykułów, przedmiotów lub usług oraz bezpłatne albo częściowo odpłatne przejazdy środkami lokomocji. Przepis dotyczy każdego pracodawcy; SoCap Token jest jednym z zastosowań pierwszej kategorii.

Brzmienie przepisu

Rozporządzenie z 18 grudnia 1998 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316) w § 1 ustala, że podstawą wymiaru składek jest przychód pracownika w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, a w § 2 ust. 1 wylicza przychody, które tej podstawy nie stanowią. Punkt 26 brzmi:

„korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług oraz korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji”

Przepis nie wymienia żadnej branży ani żadnego produktu. Wskazuje rodzaj korzyści i źródło, z którego ma ona wynikać. Konkretne artykuły, przedmioty lub usługi określa akt prawa pracy danego pracodawcy.

Dwie kategorie korzyści w jednym punkcie

  1. Zakup po cenie niższej niż detaliczna. Pracownik nabywa artykuł, przedmiot albo usługę

wskazaną w układzie lub regulaminie i płaci mniej niż cena detaliczna. Z tej kategorii korzysta SoCap Token: Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24, jedna sprawa w dwóch instancjach z wyrokiem SO w Warszawie XXI U 595/23) ocenił dostęp do programu komputerowego jako usługę cyfrową objętą wyłączeniem.

  1. Przejazdy środkami lokomocji. Bezpłatne albo częściowo odpłatne przejazdy przyznane

w akcie prawa pracy. Tej kategorii dotyczył wyrok Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 2008 r. (II UK 172/07, SAOS), w którym pracodawca na podstawie regulaminu wynagradzania pokrywał pracownikom koszt biletów na dojazd do pracy. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną organu i przyjął, że takie świadczenia, także w postaci ekwiwalentu pieniężnego, podlegają wyłączeniu.

To akt prawa pracy określa, które korzyści są wyłączone

Sąd Najwyższy w tym samym wyroku wskazał, że skoro § 2 ust. 1 pkt 26 odsyła do układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania i przepisów o wynagradzaniu, to:

„do materii normatywnej tych aktów lub przepisów prawa pracy należy określanie tego rodzaju korzyści materialnych, które są wyłączone z podstawy wymiaru składek”

Układ zbiorowy jest źródłem prawa pracy (art. 9 § 1 Kodeksu pracy). Pracodawca, którego układ przewiduje uprawnienie do zakupu po cenie niższej niż detaliczna, korzysta z tego samego przepisu co każdy inny pracodawca. Przepis nie tworzy listy zamkniętej towarów ani usług.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 4 listopada 2025 r. (III AUa 1418/25, SAOS) przywołał, obok wyroków III AUa 1247/24 i II UK 172/07, pogląd, że wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż:

„wszelkie korzyści materialne (każde przysporzenie majątkowe) uzyskiwane przez pracowników na zasadach wynikających z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu z tytułu zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług nie wchodzą do podstawy wymiaru składek”

Inne świadczenia z układów wyłącza osobny punkt

Świadczenia z układów zbiorowych pracy, które nie polegają na zakupie po niższej cenie ani na przejazdach, rozporządzenie ujmuje w innych punktach § 2 ust. 1. Przykładem jest pkt 27:

„dodatkowe świadczenia niemające charakteru deputatu przyznawane na podstawie przepisów szczególnych – kart branżowych lub układów zbiorowych pracy, tj. ekwiwalent pieniężny z tytułu zwrotu kosztów przejazdów urlopowych, świadczenia na pomoce naukowe dla dzieci, świadczenia przyznawane z tytułu uroczystych dni, jak tradycyjne „barbórkowe”, z wyjątkiem nagród pieniężnych wypłacanych z tytułu uroczystych dni”

Każde świadczenie przypisuje się do tego punktu, którego przesłanki spełnia.

Zakres odpowiedzi

  • Odpowiedź omawia § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia (z przykładem z pkt 27): przepis ogólny,

który wyłącza z podstawy wymiaru składek korzyść przyznaną w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania albo przepisach o wynagradzaniu. Treść uprawnienia zawiera akt prawa pracy danego pracodawcy.

  • Odpowiedź dotyczy podstawy wymiaru składek. W podatku dochodowym korzyść jest przychodem

pracownika w rozumieniu przepisów o PIT.

Co robić

  1. Ustal, w której kategorii pkt 26 mieści się świadczenie: zakup po cenie niższej niż

detaliczna czy przejazdy.

  1. Sprawdź, czy uprawnienie jest zapisane w układzie zbiorowym pracy, regulaminie

wynagradzania albo przepisach o wynagradzaniu, i powołuj ten akt z nazwą, datą i numerem.

  1. W korespondencji z organem wskaż brzmienie § 2 ust. 1 pkt 26 oraz wyroki II UK 172/07

i III AUa 1247/24, zaznaczając, której kategorii dotyczył każdy z nich.

Stan prawny na dzień

Stan prawny na 22 września 2026 r.: rozporządzenie z 1998 r. w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316, Kodeks pracy w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 277 z późniejszymi zmianami.

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania