Co naprawdę mówi wyrok Sądu Najwyższego II UK 172/07 i czy dotyczy SoCap?
Materiał publiczny: bez danych klientów.
Odpowiedź w skrócie: wyrok SN z 3 kwietnia 2008 r., II UK 172/07, dotyczył zwrotu kosztów biletów na dojazd do pracy, a nie SoCap Token. ZUS przegrał w nim skargę kasacyjną. Wyrok ma dla nas znaczenie wyłącznie ze względu na metodę wykładni § 2 ust. 1 pkt 26: wyłączeń z podstawy wymiaru składek nie wykłada się zwężająco.
Przepis, którego dotyczy wyrok
§ 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia MPiPS z 18.12.1998 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316) ma dwie części. Wyłącza z podstawy wymiaru składek korzyści materialne z aktów prawa pracy, polegające:
- *„na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów
lub usług”*, oraz
- na „korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji”.
Wyrok SN II UK 172/07 dotyczył drugiej części (przejazdów). Sprawa SoCap dotyczy pierwszej (zakupu po cenie niższej niż detaliczna). To różne stany faktyczne.
Stan faktyczny i rozstrzygnięcie
Pełna treść: saos.org.pl/judgments/87767.
Pracodawca zwracał pracownikom koszty biletów miesięcznych na dojazd do pracy, wypłacane odrębną listą płac. ZUS twierdził, że skoro to ekwiwalent pieniężny, należą się od niego składki. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ZUS i obciążył organ kosztami. Ocenił, że organ „oczywiście błędnie zinterpretował” przepis, a o samej skardze napisał, że jest „ogólnikowa, mało precyzyjna oraz bezzasadna”.
Co Sąd Najwyższy powiedział o wykładni
Najważniejsze zdania wyroku, cytowane dosłownie; pominięcia oznaczamy „(…)” i żadne nie usuwa słowa „przejazdów”:
- o przejazdach: *„wszelkie korzyści materialne (…) z tytułu korzystania z odpłatnych lub
częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji nie wchodzą”* do podstawy wymiaru składek;
- o ekwiwalentach: wyłączeniu podlega *„każde przysporzenie majątkowe, w tym także ekwiwalenty
pieniężne z tytułu ponoszonych kosztów przejazdów do pracy”*;
- o metodzie: wyjątkowy charakter wyłączeń *„nie oznacza to, że sytuacje te podlegają
restrykcyjnej wykładni zwężającej”*;
- o tytule wypłaty: SN oddalił skargę od wyroku, w którym sąd apelacyjny przyjął, że *„nie forma
organizacyjna świadczy o tytule określonej wypłaty (…) ale postanowienia regulaminu wynagrodzeń”*; to zdanie pochodzi z uzasadnienia sądu niższej instancji, przytoczonego przez SN.
Wszystkie zdania o ekwiwalentach dotyczą kosztów przejazdów. Cytowanie ich z pominięciem tych słów zmienia ich sens i nie jest uczciwe wobec czytelnika.
Jak ten wyrok łączy się ze sprawą SoCap
Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie SoCap (19.02.2025, III AUa 1247/24) zastosował tę samą metodę do pierwszej części przepisu: stwierdził, że wyjątkowy charakter wyłączeń „nie oznacza to, że sytuacje te podlegają restrykcyjnej wykładni zwężającej”, a „wszelkie korzyści materialne (…) z tytułu zakupu po cenach niższych niż detaliczne (…) nie wchodzą do podstawy wymiaru składek”.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 4.11.2025 r., III AUa 1418/25, powołał oba wyroki obok siebie jako ogólną zasadę, choć w tamtej sprawie odmówił pracodawcy wyłączenia, bo świadczenie było uznaniowe (zob. pytanie L22).
Poprawna formuła brzmi więc tak: Sąd Najwyższy wskazał, że wyłączenia z § 2 ust. 1 pkt 26 nie podlegają restrykcyjnej wykładni zwężającej, i pozostawił w mocy stanowisko, że o tytule świadczenia decydują postanowienia aktu prawa pracy, a nie forma wypłaty. Wyrok zapadł na tle zwrotu kosztów przejazdów; przytaczamy go ze względu na metodę wykładni.
Zakres odpowiedzi
- Odpowiedź omawia wyrok SN II UK 172/07, który dotyczył zwrotu kosztów przejazdów
i rozstrzygnął metodę wykładni § 2 ust. 1 pkt 26: wyłączenie działa, gdy świadczenie ma podstawę w akcie prawa pracy.
- Konstrukcję SoCap Token ocenił sąd w sprawie SoCap: SO w Warszawie XXI U 595/23
i SA w Warszawie III AUa 1247/24, jedna sprawa w dwóch instancjach, rozstrzygnięta prawomocnie. Wyrok SN służy tu jako źródło metody wykładni, a wyrok w sprawie SoCap jako jej zastosowanie.
- Pełna treść wyroku SN jest dostępna bezpłatnie w bazie SAOS.
Co robić
- Powołując wyrok, zawsze podawać, że dotyczył zwrotu kosztów przejazdów.
- Cytować go wyłącznie na poparcie metody wykładni, nie wyniku.
- Cytaty podawać w pełnym brzmieniu, bez skrótów, które usuwają słowo „przejazdów”.
- Jako rozstrzygnięcie dotyczące samej konstrukcji powoływać sprawę SoCap: SO w Warszawie
XXI U 595/23 i SA w Warszawie III AUa 1247/24, jedną sprawę w dwóch instancjach.
Stan prawny na dzień
21 września 2026 r. Rozporządzenie MPiPS z 18.12.1998 r. (Dz.U. 2025 poz. 316).
Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 21 września 2026 r.
Podstawy prawne i orzecznictwo
- § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia MPiPS z 18.12.1998 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316), autor: Minister Pracy i Polityki Socjalnej
- SN, 3.04.2008, II UK 172/07, autor: Sąd Najwyższy
- SA w Warszawie, 19.02.2025, III AUa 1247/24 (prawomocny)
- SA w Gdańsku, 4.11.2025, III AUa 1418/25
Powiązane pytania
- Na jakiej podstawie sąd uznał SoCap Token za usługę w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 26?
- Co znaczy, że wyrok w sprawie SoCap jest prawomocny?
- Co zawiera wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24)?
- Dlaczego SoCap Token jest świadczeniem niepieniężnym, także wtedy, gdy pracownik może go sprzedać?