• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Co znaczy, że wyrok w sprawie SoCap jest prawomocny?

Dla kogo: pracodawca, pracownik, dziennikarz, doradca · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: wyrok jest prawomocny, gdy nie przysługuje od niego odwołanie ani inny zwyczajny środek zaskarżenia. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 r., III AUa 1247/24, zakończył spór z ZUS o wykładnię przepisu składkowego. Wiąże strony, sądy i organy, ale tylko co do tego, co rozstrzygnął, i tylko w tej sprawie.

Podstawa prawna: prawomocność według Kodeksu postępowania cywilnego

Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468) definiuje trzy rzeczy:

  • Kiedy wyrok jest prawomocny. *„Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje

co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia”* (art. 363 § 1 KPC). Od wyroku sądu drugiej instancji zwyczajny środek odwoławczy nie przysługuje.

  • Kogo wiąże. Orzeczenie prawomocne *„wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz

również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej”* (art. 365 § 1 KPC).

  • Czego dotyczy powaga rzeczy osądzonej. Tylko tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło

przedmiot rozstrzygnięcia, i tylko między tymi samymi stronami (art. 366 KPC).

Skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego jest środkiem nadzwyczajnym: przysługuje „od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku” (art. 398^1 § 1 KPC) w terminie dwóch miesięcy od doręczenia wyroku z uzasadnieniem (art. 398^5 § 1 KPC). Jej możliwość nie odbiera wyrokowi prawomocności. W tej sprawie organ rentowy skargi kasacyjnej nie wniósł.

Co dokładnie jest prawomocne w sprawie SoCap

To jedna sprawa w dwóch instancjach, nie dwa odrębne wyroki:

  1. Wnioskodawca zwrócił się do ZUS o interpretację przepisów prawa w zakresie podstawy wymiaru

składek. ZUS wydał decyzję niekorzystną.

  1. Sąd Okręgowy w Warszawie

(12.03.2024, XXI U 595/23) zmienił decyzję ZUS.

  1. Sąd Apelacyjny w Warszawie

(19.02.2025, III AUa 1247/24) oddalił apelację ZUS „jako bezpodstawną”.

Przedmiotem rozstrzygnięcia była wykładnia § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia MPiPS z 18.12.1998 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316). Sąd Apelacyjny stwierdził, że wyłączenia z tego przepisu nie podlegają „restrykcyjnej wykładni zwężającej”, że opisany system „nie może być postrzegany jako wynagrodzenie za pracę” i „nie stanowi ekwiwalentu w formie pieniężnej”, a wyłączeniu podlega „wartość różnicy pomiędzy ceną nabycia usługi, a ponoszoną przez pracownika odpłatnością”.

Wyrok Sądu Apelacyjnego jest dostępny w systemie LEX pod nr 3857084. W otwartej bazie orzeczeń SAOS go nie ma, dlatego udostępniamy go pod adresem podanym w źródłach.

Co z tego wynika dla innych firm

Art. 365 § 1 KPC wiąże organy rozstrzygnięciem w tej sprawie. W sprawie innego płatnika ZUS i sąd oceniają jego fakty, a wyrok działa jako wykładnia przepisu przyjęta przez sąd w sprawie, w której ZUS był stroną i przegrał. Organ administracji nie powinien przy tym bez uzasadnionej przyczyny odstępować od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 8 § 2 KPA, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1691).

Kluczem jest tożsamość stanu faktycznego. Firma, która wdrożyła świadczenie w konstrukcji ocenionej przez sąd, powołuje ten wyrok jako wykładnię tego samego przepisu w tym samym stanie faktycznym.

Zakres odpowiedzi

  • Przedmiot wyroku. Sąd rozstrzygnął wniosek o wydanie interpretacji, czyli ocenił konstrukcję

opisaną we wniosku, czyli wykładnię § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia MPiPS z 18.12.1998 r. dla świadczenia częściowo odpłatnego. Wdrożenie u konkretnego pracodawcy ocenia się według jego dokumentów.

  • Moc wyroku. Rozstrzygnięcie w tej sprawie wiąże strony oraz inne sądy i organy

(art. 365 § 1 KPC). W innych sprawach działa siłą wykładni przyjętej przez sąd i zasadą z art. 8 § 2 KPA.

  • Kto ocenia. Odpowiedź dotyczy postępowania przed ZUS i sądem ubezpieczeń społecznych.

PIP i urząd skarbowy oceniają swoje kwestie na podstawie własnych ustaw; wznowienie postępowania i środki nadzwyczajne opisujemy osobno.

Co robić

  1. Powołując wyrok, podawać pełną sygnaturę i datę: SA w Warszawie, 19.02.2025, III AUa 1247/24,

oraz pierwszą instancję XXI U 595/23.

  1. Mówić „jedna sprawa w dwóch instancjach”, a nie liczyć pierwszej i drugiej instancji jako odrębnych rozstrzygnięć.
  2. Porównać własne wdrożenie z konstrukcją ocenioną przez sąd, zanim oprze się na nim obronę.
  3. Dołączać treść wyroku do pism w postępowaniu kontrolnym i do odwołań (zob. pytania O29 i O31).

Stan prawny na dzień

21 września 2026 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 468), Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2025 poz. 1691), rozporządzenie MPiPS z 18.12.1998 r. (Dz.U. 2025 poz. 316).

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 21 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania