• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Co to jest korzyść materialna w przepisach o składkach i czym różni się od wynagrodzenia pieniężnego?

Dla kogo: pracodawca, księgowa, kadrowa, pracownik · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: korzyść materialna w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r. to uprawnienie pracownika do zakupu artykułów, przedmiotów lub usług po cenie niższej niż detaliczna, wynikające z układu zbiorowego, regulaminu wynagradzania albo przepisów o wynagradzaniu. Wynagrodzenie pieniężne to kwota wypłacana w pieniądzu. Pierwsze przepis wyłącza z podstawy składek, drugiego nie.

Przepis i nasze wyroki

Tekst jednolity rozporządzenia (Dz.U. 2025 poz. 316), § 2 ust. 1 pkt 26, wyłącza z podstawy wymiaru składek:

„korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług oraz korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji”

Ten przepis ocenił w sprawie SoCap Token Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r., III AUa 1247/24 (to jedna sprawa w dwóch instancjach; pierwszą rozstrzygnął Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 12 marca 2024 r., XXI U 595/23). Sąd Apelacyjny wskazał, że wyłączeniu podlega „wartość różnicy pomiędzy ceną nabycia usługi, a ponoszoną przez pracownika odpłatnością”, a sam program ocenił jako „system rabatowania cen, który nie może być postrzegany jako wynagrodzenie za pracę”.

Trzy cechy korzyści materialnej

Z brzmienia przepisu wynikają trzy elementy, które muszą wystąpić łącznie:

  1. Źródło w akcie prawa pracy. Korzyść wynika z układu zbiorowego pracy, regulaminu

wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu. Umowa cywilna ani jednostronna decyzja marketingowa pracodawcy nie wystarczą.

  1. Postać uprawnienia do zakupu. Pracownik nie dostaje rzeczy ani pieniędzy, tylko prawo

do kupienia określonych artykułów, przedmiotów lub usług.

  1. Cena niższa niż detaliczna. Przysporzeniem jest różnica między ceną detaliczną a ceną,

którą pracownik faktycznie płaci. To tę różnicę przepis wyłącza z podstawy.

Czym to się różni od wynagrodzenia pieniężnego

Podstawę wymiaru składek stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym (art. 18 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przychód obejmuje pieniądze, ale też wartość świadczeń w naturze i świadczeń częściowo odpłatnych (art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Dlatego bez § 2 ust. 1 pkt 26 różnica w cenie zakupu byłaby oskładkowana tak samo jak pensja.

Wynagrodzenie pieniężne to kwota wypłacana pracownikowi w pieniądzu. Kodeks pracy przyjmuje to jako zasadę: „Wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej” (art. 86 § 2 zdanie pierwsze). Wynagrodzenie zasadnicze, premie i dodatki wypłacane w pieniądzu wchodzą do podstawy wymiaru składek w całości i żaden przepis rozporządzenia tego nie zmienia.

Korzyść materialna nie jest więc „inną formą wypłaty pensji”. To odrębne uprawnienie z aktu prawa pracy, przewidziane przez prawodawcę jako wyjątek w zamkniętym katalogu wyłączeń. Sąd Najwyższy w wyroku z 3 kwietnia 2008 r., II UK 172/07, zaznaczył, że wyłączenia z § 2 nie podlegają „restrykcyjnej wykładni zwężającej”. Ten wyrok dotyczył zwrotu kosztów przejazdów, więc przywołujemy go wyłącznie jako metodę wykładni tego przepisu.

Elementy, które składają się na korzyść

  • Akt prawa pracy opisuje uprawnienie do zakupu, jego przedmiot i sposób ustalenia ceny.
  • Cena dla pracownika jest rzeczywiście niższa niż detaliczna, a pracownik ją płaci.
  • Przedmiotem zakupu są artykuły, przedmioty lub usługi, a nie pieniądz ani jego

bezpośredni ekwiwalent. W sprawie rozstrzygniętej przez SA we Wrocławiu (III AUa 139/17) pracownik dostawał do dyspozycji punkty i kwotę pieniężną, dlatego sąd uznał świadczenie za pieniężne.

Zakres odpowiedzi

  • Odpowiedź wyjaśnia pojęcie korzyści materialnej z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r.

i jej trzy elementy: źródło w akcie prawa pracy, uprawnienie do zakupu i cenę niższą niż detaliczna. W tej konstrukcji sąd ocenił świadczenie SoCap Token prawomocnie w sprawie XXI U 595/23 i III AUa 1247/24.

  • Wyłączenie dotyczy podstawy wymiaru składek. Różnica cen jest przychodem pracownika w PIT.
  • Inne pozycje § 2 ust. 1 rozporządzenia, na przykład świadczenia rzeczowe z pkt 12, mają

własne przesłanki i limity.

Co robić

  • Sprawdź, w jakim akcie jest zapisane uprawnienie: układ zbiorowy, regulamin wynagradzania

albo przepisy o wynagradzaniu.

  • Sprawdź, czy dokument określa przedmiot zakupu i sposób ustalenia ceny niższej niż detaliczna.
  • W kadrach i płacach rozdziel wynagrodzenie pieniężne od korzyści materialnej, bo tylko to

pierwsze wchodzi do podstawy wymiaru składek.

Stan prawny

Stan prawny na 21 września 2026 r. Rozporządzenie z 1998 r. obowiązuje w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 199.

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 21 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania