• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Dlaczego świadczenie SoCap przysługuje niezależnie od wyników pracy?

Dla kogo: pracodawca, dział prawny, kadrowa, doradca, organ kontrolny · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: Uprawnienie wynika z układu zbiorowego i przysługuje pracownikowi objętemu układem na zasadach w nim opisanych, bez oceny wyników pracy; dlatego jest korzyścią materialną z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia, a nie premią, co ocenił sąd w sprawie III AUa 1247/24. Uruchamia je pisemny wniosek pracownika, a wysokość upustu wyznacza kategoria zaszeregowania.

Premia i korzyść materialna to dwie różne instytucje

Premia jest składnikiem wynagrodzenia za pracę. Przysługuje za określony rezultat albo zachowanie pracownika i jako przychód ze stosunku pracy wchodzi do podstawy wymiaru składek na zasadzie ogólnej z art. 18 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

§ 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r. dotyczy czego innego: korzyści materialnych „wynikających z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegających na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług”. To nie zapłata za pracę, tylko prawo do zakupu na korzystnych warunkach, określone z góry w akcie prawa pracy.

Jakie kryteria zapisano w układzie zbiorowym

Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy nr U-CDLXXXII rozdziela te dwie sfery w § 10:

  • § 10 ust. 7 układu U-CDLXXXII: „Wynagrodzenie wypłacane jest w pieniądzu.”
  • § 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII: świadczenie przysługuje „na pisemny wniosek pracownika” i polega na

„uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż rynkowe ceny detaliczne artykułów, przedmiotów lub usług”, określonych w Załączniku nr 3.

  • § 10 ust. 9 układu U-CDLXXXII: pracodawca przedstawia ofertę z rynkową ceną detaliczną i upustem.
  • § 10 ust. 10 układu U-CDLXXXII: z uprawnienia można korzystać nie częściej niż raz w okresie

rozliczeniowym.

Wysokość upustu określa Załącznik nr 4 według kategorii zaszeregowania, czyli według cech stanowiska ustalonych z góry w Załącznikach nr 1 i 2. Żadne z tych kryteriów nie odwołuje się do wydajności, ocen okresowych ani wyników w danym miesiącu.

Co ocenił sąd

Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24; pierwsza instancja: SO w Warszawie, 12 marca 2024 r., XXI U 595/23; jedna sprawa w dwóch instancjach) ocenił to świadczenie jako „system rabatowania cen, który nie może być postrzegany jako wynagrodzenie za pracę”. Dostęp do programu SoCap Token uznał za usługę cyfrową, „która nie stanowi elementu wynagrodzenia za pracę”, a apelację organu rentowego oddalił jako bezpodstawną.

O tytule świadczenia decyduje akt prawa pracy

Sposób wykładni § 2 ust. 1 pkt 26 przesądził Sąd Najwyższy w wyroku z 3 kwietnia 2008 r. (II UK 172/07, OSNP 2009/13-14/181), stwierdzając, że wyłączenia z tego przepisu nie podlegają restrykcyjnej wykładni zwężającej, a o obowiązku składkowym decydują postanowienia aktu prawa pracy, a nie forma wypłaty. To akt zakładowy określa rodzaj korzyści objętej wyłączeniem. Wyrok zapadł na tle zwrotu kosztów przejazdów do pracy; przytaczamy go ze względu na przyjętą w nim metodę wykładni tego przepisu, a nie jako ocenę modelu SoCap.

W modelu SoCap tym aktem jest układ U-CDLXXXII. Uprawnienie przysługuje pracownikom według kategorii zaszeregowania, na jednakowych zasadach i bez związku z wynikami pracy.

Co mówi opinia prawna

Dr hab. Łukasz Pisarczyk (Uniwersytet Warszawski) w opinii z 14 czerwca 2023 r. wskazał, że możliwość skorzystania z takiej korzyści „musi mieć charakter uprawnienia zagwarantowanego w ww. przepisach. Uzyskanie korzyści nie może każdorazowo zależeć jedynie od decyzji pracodawcy”. W modelu SoCap uprawnienie wynika z treści układu, a nie z indywidualnej decyzji przełożonego o nagrodzeniu pracownika.

Zakres odpowiedzi

  • Odpowiedź dotyczy świadczenia przyznawanego według kryteriów zapisanych w układzie

U-CDLXXXII: kategorii zaszeregowania i pisemnego wniosku pracownika, na jednakowych zasadach, bez związku z wynikami, ocenami i wydajnością. W tej konstrukcji sąd ocenił świadczenie prawomocnie w sprawie XXI U 595/23 i III AUa 1247/24.

  • Wysokość upustów określa Załącznik nr 4 do układu.
  • W PIT różnica cen jest przychodem pracownika ze stosunku pracy.

Co robić

  1. Stosuj kryteria z układu: kategoria zaszeregowania i pisemny wniosek pracownika.
  2. Nie łącz dostępu do świadczenia z ocenami, premiami ani wynikami.
  3. Przechowuj wnioski pracowników i oferty z ceną detaliczną oraz upustem.
  4. Przy kontroli powołuj prawomocny wyrok SA w Warszawie III AUa 1247/24.

Stan prawny na dzień

Stan prawny na 22 września 2026 r.: rozporządzenie z 1998 r. w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 199, Kodeks pracy w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 277.

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania