Omówienie wyroku: prof. UwB dr hab. Iwona Sierocka, 22 stycznia 2025 r.: czy licencja na oprogramowanie jest „usługą” z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego (XXI U 595/23)?
W skrócie: prof. UwB dr hab. Iwona Sierocka aprobuje wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 12 marca 2024 r. (XXI U 595/23). Uznaje, że udzielenie licencji na oprogramowanie jest świadczeniem usługi w rozumieniu ustawy o VAT, a pojęcia „usługi” nie ma podstaw rozumieć inaczej w przepisach o składkach. Wniosek: udostępnienie pracownikom licencji po cenie niższej niż detaliczna jest usługą z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego, pod bezwzględnym warunkiem, że uprawnienie jest zapisane w akcie, o którym mówi ten przepis.
Kto jest autorem
Dokument podpisała prof. UwB dr hab. Iwona Sierocka, radca prawny (Białystok, 22 stycznia 2025 r.). Ta sama autorka podpisała wcześniej opinię kancelarii Baran, Książek, Bigaj o podstawie wymiaru składek. Omówienie jest opracowaniem autorskim; nie jest wyrokiem ani źródłem prawa.
Jakie pytanie zbadano i na jakim stanie faktycznym
Omówienie dotyczy wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 12 marca 2024 r. (XXI U 595/23). W tamtej sprawie pracodawca chciał umożliwić pracownikom zakup po cenie niższej niż detaliczna licencji na program komputerowy „Socaptoken” (SoCap Token). ZUS uznał, że licencja według definicji słownikowej nie jest artykułem, przedmiotem ani usługą w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS.
Autorka bada, czy sąd słusznie uznał zakup licencji za zakup usługi, i jakie warunki muszą być spełnione, żeby korzyść nie weszła do podstawy wymiaru składek.
Omówienie jest datowane 22 stycznia 2025 r., czyli przed wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24), który w tej samej sprawie oddalił apelację ZUS. Wyroku drugiej instancji omówienie nie obejmuje.
Wnioski omówienia (cytaty)
Ocena wyroku jest jednoznaczna:
„Orzeczenie Sądu Okręgowego w pełni zasługuje na akceptację.”
prof. UwB dr hab. Iwona Sierocka, radca prawny, „Socaptoken a podstawa składek na ubezpieczenia społeczne. Omówienie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 12.03.2024 r., XXI U 595/23”, Białystok, 22 stycznia 2025 r.
Ponieważ przepisy o składkach nie definiują „usługi”, autorka sięga do ustawy o VAT:
„W kontekście przepisów ubezpieczeniowych, jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy, istotniejsze znaczenie ma sposób pojmowania określenia „usługi” w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług […]”
prof. UwB dr hab. Iwona Sierocka, radca prawny, „Socaptoken a podstawa składek na ubezpieczenia społeczne. Omówienie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 12.03.2024 r., XXI U 595/23”, Białystok, 22 stycznia 2025 r.
Na tej podstawie formułuje wniosek główny:
„Nie ma podstaw by sformułowanie „usługi” interpretować inaczej na tle przepisów z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy zatem stwierdzić, że udostępnienie przez pracodawcę pracownikom oprogramowania, a ściślej licencji na korzystanie z oprogramowania, jest usługą w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r. i w konsekwencji podlega wyłączeniu z przychodu, od którego należy uiszczać składki na ubezpieczenia społeczne.”
prof. UwB dr hab. Iwona Sierocka, radca prawny, „Socaptoken a podstawa składek na ubezpieczenia społeczne. Omówienie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 12.03.2024 r., XXI U 595/23”, Białystok, 22 stycznia 2025 r.
Omówienie opisuje także warunki wyłączenia. O udziale pracownika w kosztach autorka pisze:
„[…] należy przyjąć, że warunek ten jest spełniony także w razie, gdy partycypowanie pracownika w pokryciu tego rodzaju kosztów zakupu ma charakter symboliczny”
prof. UwB dr hab. Iwona Sierocka, radca prawny, „Socaptoken a podstawa składek na ubezpieczenia społeczne. Omówienie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 12.03.2024 r., XXI U 595/23”, Białystok, 22 stycznia 2025 r.
Podstawa w akcie płacowym jest natomiast warunkiem koniecznym, a skutek obejmuje także składkę zdrowotną:
„Wymóg ten ma charakter bezwzględny. Brak w układzie zbiorowym pracy takiego postanowienia powoduje, że pominięcie w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne korzyści materialnej związanej z udostępnionym oprogramowaniem jest niedopuszczalne.”
prof. UwB dr hab. Iwona Sierocka, radca prawny, „Socaptoken a podstawa składek na ubezpieczenia społeczne. Omówienie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 12.03.2024 r., XXI U 595/23”, Białystok, 22 stycznia 2025 r.
„W konsekwencje wyłączenia przewidziane w § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia obejmują także składki na ubezpieczenie zdrowotne.”
prof. UwB dr hab. Iwona Sierocka, radca prawny, „Socaptoken a podstawa składek na ubezpieczenia społeczne. Omówienie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 12.03.2024 r., XXI U 595/23”, Białystok, 22 stycznia 2025 r.
Na jakich przepisach się opiera
- § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 316), Minister Pracy i Polityki Socjalnej
- art. 18 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 199), Sejm RP
- art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 775), Sejm RP
- art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1461), Sejm RP
- wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 12 marca 2024 r., XXI U 595/23 (przedmiot omówienia)
- wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 r., III AUa 1247/24 (prawomocny; wydany po omówieniu)
Omówienie powoływało teksty jednolite obowiązujące w chwili jego sporządzenia; linki prowadzą do aktualnych tekstów.
Czego to omówienie nie obejmuje
- Nie jest źródłem prawa ani orzeczeniem i nie wiąże organów ani sądów.
- Nie obejmuje wyroku drugiej instancji. Omawia wyrok Sądu Okręgowego; wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł później.
- Dotyczy stanu faktycznego jednej sprawy. Uprawnienie miało tam wynikać z regulaminu wynagradzania; omówienie nie analizuje dokumentów innych pracodawców ani zakładowego układu zbiorowego pracy nr U-CDLXXXII.
- Przeniesienie pojęcia usługi z ustawy o VAT na przepisy o składkach jest stanowiskiem autorki. Ocena organu albo sądu w innej sprawie może przyjąć, że pojęcia z ustawy o VAT i z przepisów o składkach należy rozumieć autonomicznie.
- Nie dotyczy podatków. Omówienie korzysta z ustawy o VAT tylko do wykładni pojęcia usługi; nie analizuje obowiązków w PIT, VAT ani CIT.
Gdzie to omówienie wzmacnia odpowiedź na zarzut
- Zarzut „licencja według słownika to nie usługa”: co zawiera wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie (XXI U 595/23)
- Co zawiera wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24)?
- Jaka jest podstawa prawna modelu SoCap?
- Biblioteka opinii prawnych SoCap
- Tarcza prawna SoCap: mapa odpowiedzi na zarzuty
Fragmenty przytoczono w granicach prawa cytatu (art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych), z podaniem autora i źródła (art. 34).
Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 17 września 2026 r.