• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Jaka jest podstawa opodatkowania VAT przy sprzedaży usługi pracownikowi za 1 zł?

Dla kogo: dyrektor finansowy, doradca podatkowy, księgowa, organ podatkowy · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: Podstawą opodatkowania VAT jest to, co sprzedawca faktycznie otrzymuje od nabywcy (art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, art. 73 dyrektywy VAT), czyli cena zapłacona przez pracownika; różnica do wartości rynkowej jest przychodem pracownika w PIT i jest opodatkowana w całości. VAT rozlicza się więc od 1 zł, a podatek dochodowy od różnicy.

Przepis o podstawie opodatkowania

Art. 29a ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że podstawą opodatkowania „jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej”. Ustawa wiąże podstawę z zapłatą, a nie z wartością rynkową świadczenia ani z korzyścią nabywcy. To samo wynika z art. 73 dyrektywy 2006/112/WE, według którego podstawą jest wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub należną w zamian za świadczenie.

Sprzedaż za 1 zł jest odpłatnym świadczeniem usług

Sprzedaż usługi pracownikowi za częściową odpłatnością jest odpłatnym świadczeniem usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Odpłatność wymaga świadczenia wzajemnego, a nie ekwiwalentności cen. Skoro świadczenie jest odpłatne, art. 8 ust. 2, dotyczący świadczeń nieodpłatnych, nie ma zastosowania.

Kwalifikację usługi potwierdza nasza sprawa, jedna w dwóch instancjach. Sąd Okręgowy w Warszawie (XXI U 595/23) uznał, że zakup dostępu do programu komputerowego „ma charakter świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług”, a Sąd Apelacyjny w Warszawie (III AUa 1247/24), prawomocnie oddalając apelację ZUS, stwierdził, że świadczenie „nie stanowi ekwiwalentu w formie pieniężnej”.

Gdzie jest opodatkowana różnica cen

Różnica między wartością a ceną jest przychodem pracownika ze stosunku pracy w podatku dochodowym. Art. 12 ust. 1 ustawy o PIT obejmuje wartość świadczeń częściowo odpłatnych, a art. 11 ust. 2b określa przychód jako różnicę między wartością świadczenia a odpłatnością pracownika. Płatnik pobiera od niej zaliczkę i wykazuje ją w PIT-11.

Kancelaria Prawna Smok sp. k. z Katowic w opinii z 16 lutego 2026 r. (pełny tekst) ujmuje to tak:

„podstawą opodatkowania jest wyłącznie wynagrodzenie należne podatnikowi VAT, a nie wartość ekonomicznej korzyści uzyskanej przez nabywcę świadczenia.”

oraz w konkluzji:

„Różnica pomiędzy wartością rynkową a ceną zapłaconą przez pracownika nie stanowi zapłaty w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT i nie podlega opodatkowaniu VAT”

Jak czytać art. 32 ustawy o VAT

Art. 32 ust. 1 ustawy o VAT pozwala organowi określić podstawę według wartości rynkowej, gdy strony są powiązane, a powiązania miały wpływ na ustalenie wynagrodzenia. Art. 32 ust. 2 pkt 2 wymienia wśród powiązań także stosunek pracy. Przepis wymaga jednak więcej niż samego powiązania:

  • Jest wyjątkiem od zasady z art. 29a i wdraża art. 80 dyrektywy. Opinia Smok wskazuje,

że „ma charakter wyjątkowy i powinien być interpretowany ściśle”.

  • Cena wynika z aktu prawa pracy, a nie z targu między stronami. Według opinii obniżona cena

„wynika z regulaminu wynagradzania i stanowi element systemu motywacyjnego”, który służy działalności gospodarczej pracodawcy.

  • Nie ma transferu korzyści między podatnikami VAT. Opinia stwierdza, że nie dochodzi do

przesunięcia korzyści między podatnikami VAT ani do wyprowadzenia marży poza system tego podatku, bo VAT należny rozlicza się od wynagrodzenia faktycznie należnego.

  • Cel gospodarczy jest uznany w orzecznictwie TSUE. Opinia powołuje wyrok C-607/20 GE

Aircraft Engine Services, w którym Trybunał ocenił motywacyjne świadczenia dla pracowników jako związane z działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa.

Konkluzja opinii brzmi: „Art. 32 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania w braku nadużycia prawa oraz w sytuacji, gdy świadczenie służy działalności gospodarczej przedsiębiorcy”.

Warunek wskazany w opinii

Kancelaria wiąże swój wniosek z prawidłowym wdrożeniem modelu i jego udokumentowaniem, w tym certyfikatem zgodności wdrożenia z procedurą KIKB, oraz z prawidłowym, audytowalnym rozliczeniem przychodu pracownika w PIT. Przy konkretnym pracodawcy te dwa elementy trzeba mieć w dokumentach.

Zakres odpowiedzi

  • Odpowiedź dotyczy sprzedaży usługi pracownikowi za 1 zł w konstrukcji, w której cena wynika

z układu zbiorowego pracy albo regulaminu wynagradzania, a świadczenie służy działalności pracodawcy.

  • Późniejsza sprzedaż przez pracownika jest odrębną czynnością, poza zakresem VAT,

dokumentowaną notą (zob. pytanie o notę i VAT).

  • Transakcja między operatorem a pracodawcą jest sprzedażą opodatkowaną na zasadach ogólnych.
  • Odpowiedź opisuje przepisy ustawy o VAT; ochronę z art. 14k Ordynacji podatkowej daje

interpretacja indywidualna wydana dla danego podatnika.

Co robić

  1. Rozliczaj VAT od ceny faktycznie należnej od pracownika.
  2. Wykazuj różnicę jako przychód pracownika w PIT, z zaliczką od całości.
  3. Trzymaj w dokumentacji podstawę ceny w układzie zbiorowym albo regulaminie wynagradzania oraz

opis celu programu; te dokumenty pokazują, skąd wynika cena.

Stan prawny na dzień

Stan prawny na 22 września 2026 r.: ustawa o VAT w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 775, ustawa o PIT w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 592.

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania