Czy pracownik w modelu SoCap traci ulgi podatkowe albo kwotę zmniejszającą podatek?
Materiał publiczny: bez danych klientów.
Odpowiedź w skrócie: nie traci. Świadczenie jest przychodem ze stosunku pracy, czyli z tego samego źródła co pensja, więc kwota zmniejszająca podatek, koszty uzyskania przychodu i ulgi działają na zasadach ogólnych. Są dwa skutki brzegowe: wartość świadczenia zużywa roczny limit zwolnień, na przykład ulgi dla młodych, a odliczenie składek społecznych jest niższe.
Pytanie jest zasadne, bo intuicja podpowiada, że „inna forma” świadczenia może wypaść z systemu ulg. Tak nie jest. Ulgi podatkowe są przypisane do źródła przychodu i do podatnika, a nie do formy, w jakiej przychód został wypłacony.
Podstawa prawna: to ten sam przychód ze stosunku pracy
Art. 12 ust. 1 ustawy o PIT zalicza do przychodów ze stosunku pracy zarówno wypłaty pieniężne, jak i „wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych”. Nie tworzy odrębnego źródła dla świadczeń niepieniężnych. Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24) zakwalifikował świadczenie jako „przychód uzyskiwany przez pracownika w ramach stosunku pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych”, a Ministerstwo Finansów w informacji EUREKA 687876 podzieliło to stanowisko.
Skoro źródło jest to samo, to samo jest wszystko, co się do tego źródła odnosi.
Co działa bez zmian
| instytucja | przepis | co się dzieje |
|---|---|---|
| kwota zmniejszająca podatek | art. 27 ust. 1 (3 600 zł rocznie w pierwszym przedziale skali) | przysługuje tak samo; w trakcie roku płatnik uwzględnia ją na podstawie oświadczenia pracownika (art. 31a ust. 1), raz, nie osobno do każdego naliczenia |
| koszty uzyskania przychodu | art. 22 | przysługują za miesiąc, a nie za dokument płacowy; dwa naliczenia nie dają podwójnych kosztów |
| skala podatkowa | art. 27 ust. 1 (12% do 120 000 zł, 32% nadwyżki) | wartość świadczenia wlicza się do dochodu razem z pensją |
| ulgi odliczane w zeznaniu | zasady ogólne | pracownik stosuje je w zeznaniu rocznym jak każdy inny |
Szczegółowo o rozdzieleniu kosztów i kwoty zmniejszającej między dwa naliczenia: PIT przy dwóch listach płac.
Dwa przypadki brzegowe, które trzeba znać
1. Zwolnienia limitowane: świadczenie zużywa limit
Art. 21 ust. 1 pkt 148 zwalnia przychody ze stosunku pracy otrzymane przez podatnika do ukończenia 26. roku życia „do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł”. Podobne zwolnienia przewidują pkt 152, 153 i 154 (powrót do kraju, rodziny z co najmniej czworgiem dzieci, pracujący seniorzy), a ust. 44 stanowi, że suma przychodów zwolnionych na tych podstawach „nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty 85 528 zł”.
Wartość świadczenia jest przychodem ze stosunku pracy, więc korzysta ze zwolnienia na równi z pensją i na równi z nią zużywa limit. Pracownik nie traci ulgi, ale limit może wyczerpać się wcześniej w roku niż przy samej pensji. Przychód ponad limit jest opodatkowany na zasadach ogólnych.
2. Odliczenie składek społecznych jest niższe
Art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b pozwala odliczyć od dochodu składki na ubezpieczenia społeczne potrącone przez płatnika ze środków podatnika. Świadczenie jest wyłączone z podstawy wymiaru składek (§ 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego), więc składek od niego się nie potrąca i nie ma czego odliczyć. To nie jest utrata ulgi, tylko arytmetyczny skutek niższej podstawy składek: podatek jest liczony od wyższej podstawy, bo mniej składek pomniejsza dochód.
Zakres odpowiedzi
- Odpowiedź dotyczy pracownika zatrudnionego na umowie o pracę, u którego świadczenie SoCap Token jest przychodem ze stosunku pracy z art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, zakwalifikowanym tak prawomocnie w sprawie XXI U 595/23 i III AUa 1247/24.
- Obejmuje zasady ogólne: kwotę zmniejszającą podatek (art. 27 ust. 1, art. 31a ust. 1), koszty uzyskania przychodu (art. 22), skalę podatkową, zwolnienia limitowane z art. 21 ust. 1 pkt 148, 152, 153 i 154 oraz ust. 44, a także odliczenie składek z art. 26 ust. 1 pkt 2.
- Podatek konkretnej osoby płatnik wylicza z oświadczenia PIT-2, wieku, liczby dzieci, innych przychodów i złożonych oświadczeń, według tych samych przepisów.
- Umowę zlecenia i świadczenia z ubezpieczeń społecznych opisują osobne odpowiedzi; przy zleceniu obowiązują własne koszty uzyskania przychodu i własne zasady stosowania kwoty zmniejszającej w trakcie roku.
Co robić
- Płatnik: stosuj kwotę zmniejszającą i koszty raz za miesiąc, rozdzielone między naliczenia, zgodnie z oświadczeniami pracownika.
- Płatnik przy zwolnieniach limitowanych: licz limit narastająco od całości przychodu ze stosunku pracy, łącznie z wartością świadczenia.
- Pracownik: w zeznaniu rocznym stosuj ulgi jak zwykle; wartość świadczenia jest już w przychodzie z PIT-11 (zob. PIT-11 i zeznanie roczne).
Stan prawny
Stan prawny na 22 września 2026 r. Kwoty (3 600 zł, 120 000 zł, 85 528 zł) według tekstu ustawy o PIT z obwieszczenia Dz.U. 2026 poz. 592; kwoty te bywają zmieniane i należy je sprawdzać co roku.
Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.
Podstawy prawne i orzecznictwo
- art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 148, 152, 153 i 154 oraz ust. 44, art. 26 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1, art. 31a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592)
- § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316)
- SA w Warszawie, 19.02.2025, III AUa 1247/24 (prawomocny)
- Ministerstwo Finansów, informacja EUREKA ID 687876 z 20.04.2026: informacja dla mediów, nie interpretacja
Powiązane pytania
- Jak SoCap Token wygląda w PIT-11 i jak pracownik rozlicza go w zeznaniu rocznym?
- Jak liczyć PIT, koszty uzyskania przychodu i kwotę zmniejszającą przy dwóch naliczeniach?
- Skoro od SoCap Tokena nie ma składek, to czy nie ma też podatku dochodowego?
- Kto i na jakiej podstawie ustanowił wyłączenie korzyści z układów zbiorowych z podstawy składek?