Czy przy SoCap Token pracownik płaci podatek dwa razy: przy nabyciu i przy zbyciu?

Dla kogo: pracownik, księgowa, doradca podatkowy, dział prawny · Stan prawny: 16 września 2026 r. · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Odpowiedź w skrócie: nie. Od wartości SoCap Tokena pracownik płaci PIT raz, przy nabyciu, jako od przychodu ze stosunku pracy. Jeżeli później zbywa SoCap Token, ustawa o PIT nakazuje zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu ze zbycia dokładnie tę wartość, od której podatek już pobrano, powiększoną o kwotę, którą pracownik sam zapłacił (art. 22 ust. 1d pkt 2). Przy zbyciu podatek może więc dotyczyć tylko nadwyżki ceny ponad ten koszt, czyli wzrostu wartości po nabyciu. Ta sama kwota nie jest opodatkowana drugi raz. Jeżeli cena zbycia nie przekracza tego kosztu, dochodu ze zbycia nie ma.

Skąd bierze się zarzut

Zarzut składa się z dwóch prawdziwych zdań i jednego fałszywego wniosku. Prawdą jest, że przy nabyciu SoCap Tokena powstaje przychód podlegający opodatkowaniu. Prawdą jest też, że zbycie jest osobnym zdarzeniem, po którym pracownik otrzymuje cenę. Fałszywy jest wniosek, że przy zbyciu podatek liczy się od całej ceny, tak jakby nabycie nie zostało opodatkowane. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera przepis, który łączy oba zdarzenia właśnie po to, by ta sama wartość nie była opodatkowana dwukrotnie.

Przy nabyciu: przychód ze stosunku pracy, opodatkowany w całości

Pracownik nabywa SoCap Token za częściową odpłatnością. Za przychody ze stosunku pracy ustawa uważa także „wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych” (art. 12 ust. 1), a ich wartość każe ustalać według art. 11 ust. 2–2b (art. 12 ust. 3). Przy świadczeniu częściowo odpłatnym przychodem jest różnica:

„Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.”

Art. 11 ust. 2b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592). Autor: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej.

Tak samo zakwalifikował to świadczenie sąd, który rozpoznawał spór o SoCap Token. Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku stwierdził:

„Podsumowując, sporne świadczenie na rzecz pracownika, które ma być wprowadzone do regulaminu wynagradzania w odwołującej się spółce przybiera postać zakupu po cenach niższych niż detaliczne dostępu do programu komputerowego Socaptoken (programu rabatowania), nie stanowi ekwiwalentu w formie pieniężnej, stanowi natomiast przychód uzyskiwany przez pracownika w ramach stosunku pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych”

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 r., III AUa 1247/24 (prawomocny). Autor: Sąd Apelacyjny w Warszawie.

Ministerstwo Finansów, pytane o skutki tego wyroku w PIT, wskazało, kiedy powstaje przychód i jak go wycenić:

„Natomiast przychód ze świadczeń nieodpłatnych wiąże się z ich otrzymaniem przez podatnika, a wartość jest ustalana w oparciu o art. 11 ust. 2a ustawy PIT. Zgodnie z tą regulacją wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń, jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione, ustala się według cen zakupu.”

„Ministerstwo Finansów podziela stanowisko Sądu wyrażone w zakresie podatku PIT. Dostęp do programu komputerowego w części sfinansowanej przez pracodawcę jest przychodem pracownika ze stosunku pracy, który podlega opodatkowaniu. Wysokość przychodu pracownika z tego tytułu ustala się według ceny zakupu (dofinansowania) przez pracodawcę.”

Ministerstwo Finansów, informacja w systemie EUREKA, ID 687876 (odpowiedź z 20 kwietnia 2026 r. na zapytanie dziennikarza). Autor: Ministerstwo Finansów.

Wynik tej części: przy nabyciu opodatkowana jest pełna różnica między wartością SoCap Tokena a odpłatnością pracownika. Wyłączenie z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego dotyczy podstawy wymiaru składek, a nie podatku. Jak liczyć zaliczkę, koszty i kwotę zmniejszającą przy dwóch naliczeniach, opisujemy osobno: Jak liczyć PIT przy dwóch naliczeniach?

Przy zbyciu: kosztem jest to, co już opodatkowano, i to, co pracownik zapłacił

Zbycie SoCap Tokena jest odrębnym zdarzeniem podatkowym. Ustawa wymienia osobno źródło „stosunek służbowy, stosunek pracy” (art. 10 ust. 1 pkt 1) oraz źródło „kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a–c” (art. 10 ust. 1 pkt 7). Dla przychodu ze zbycia rzeczy, praw i świadczeń, od których przy nabyciu określono już przychód, ustawa zawiera regułę kosztów:

„W przypadku odpłatnego zbycia rzeczy lub praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, w związku z którymi, zgodnie z art. 11 ust. 2–2b, został określony przychód, […] kosztem uzyskania przychodów z ich odpłatnego zbycia, z uwzględnieniem aktualizacji dokonanej zgodnie z odrębnymi przepisami, jest odpowiednio: 1) wartość przychodu określonego na podstawie art. 11 ust. 2 i 2a albo 2) wartość przychodu określonego na podstawie art. 11 ust. 2b powiększona o wydatki na nabycie częściowo odpłatnych rzeczy lub praw albo innych świadczeń, albo […]”

Art. 22 ust. 1d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592). Autor: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej.

Warunek przepisu jest spełniony, bo przychód przy nabyciu SoCap Tokena ustala się właśnie według art. 11 ust. 2–2b (art. 12 ust. 3). Przy odpłatności częściowej zastosowanie ma punkt 2: kosztem jest przychód opodatkowany przy nabyciu plus kwota, którą pracownik zapłacił. Dochód ze zbycia to z kolei tylko nadwyżka przychodu nad kosztem:

„Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24–24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.”

Art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592). Autor: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej.

Rachunek krok po kroku

Oznaczenia: W to wartość świadczenia ustalona przy nabyciu (art. 11 ust. 2a), O to odpłatność poniesiona przez pracownika, C to cena uzyskana przy zbyciu.

Z tego wynikają trzy sytuacje:

1. Cena równa kosztowi (C = W). Dochód ze zbycia wynosi zero. Cały podatek został pobrany przy nabyciu.
2. Cena wyższa od kosztu (C > W). Opodatkowana jest tylko nadwyżka C − W, czyli wzrost wartości po nabyciu. Łącznie opodatkowana kwota wynosi (W − O) + (C − W) = C − O: dokładnie tyle, ile pracownik zyskał, czyli cena, którą otrzymał, pomniejszona o to, co sam zapłacił. Żadna złotówka nie jest liczona dwa razy.
3. Cena niższa od kosztu (C < W). Koszty przekraczają przychód, więc powstaje strata ze źródła, a nie dochód (art. 9 ust. 2 zdanie drugie).

Podwójne opodatkowanie oznaczałoby, że przy zbyciu podstawą jest C, bez odliczenia W. Art. 22 ust. 1d wyklucza taki rachunek wprost.

Co mówi, a czego nie mówi Ministerstwo Finansów

Dziennikarz zapytał Ministerstwo Finansów wprost: „W którym momencie powstaje obowiązek podatkowy – przy przyznaniu tokenów czy ich realizacji/zbyciu?” Ministerstwo odpowiedziało, że przychód ze świadczeń nieodpłatnych wiąże się z ich otrzymaniem, a jego wartość ustala się według cen zakupu. To rozstrzyga moment i wycenę przy nabyciu.

Dwa zastrzeżenia, żeby nie przypisywać temu dokumentowi więcej, niż zawiera:

• Ministerstwo nie odniosło się do zbycia. Wniosek, że przy zbyciu kosztem jest wartość opodatkowana przy nabyciu, wynika z art. 22 ust. 1d ustawy, a nie z informacji MF.
• To nie jest interpretacja podatkowa. Ministerstwo zakwalifikowało dokument jako informację przekazywaną do mediów na zapytania dziennikarzy. Nie ma mocy ochronnej interpretacji indywidualnej, ale jest publicznym stanowiskiem resortu właściwego w sprawach podatkowych. (W jednym miejscu dokument MF datuje wyrok na 19 lutego 2026 r.; wyrok zapadł 19 lutego 2025 r., co potwierdza cytowane w tym samym dokumencie zapytanie dziennikarza.)

Czego ta odpowiedź nie mówi

• Nie mówi, że zbycie SoCap Tokena nigdy nie rodzi podatku. Nadwyżka ceny ponad koszt ustalony według art. 22 ust. 1d jest dochodem, jak przy zbyciu każdego innego składnika majątku.
• Nie mówi, że strata ze zbycia obniży podatek od wynagrodzenia. Stratę ze źródła można rozliczyć z dochodem „z tego źródła” w kolejnych latach (art. 9 ust. 3), a nie z przychodem ze stosunku pracy.
• Nie stosuje reguł PIT dla walut wirtualnych, bo kwalifikację tego świadczenia przesądziły wyrok i stanowisko Ministerstwa Finansów. ZUS twierdził w tej sprawie, że token użytkowy „oznacza kryptoaktyw (a więc swoistego rodzaju narzędzie)”. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację organu i uznał dostęp do programu za usługę cyfrową. Ministerstwo Finansów, podzielając stanowisko sądu w zakresie PIT, ustala wartość tego przychodu tak jak dla usług zakupionych, według cen zakupu (art. 11 ust. 2a ustawy o PIT). Odrębne reguły dla walut wirtualnych (art. 17 ust. 1 pkt 11, art. 22 ust. 14–16 i art. 30b ust. 1a ustawy o PIT) dotyczą innej kategorii i nie opisują tego świadczenia.
• Nie zastępuje dokumentów. Koszt z art. 22 ust. 1d przysługuje, gdy przychód przy nabyciu został rzeczywiście określony. Wartość przy nabyciu i cena przy zbyciu muszą wynikać z dokumentacji, a nie z szacunku.
• Nie dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne. To odrębna kwestia, rozstrzygana w innym trybie: Skoro świadczenie da się zbyć, to czy nie jest wynagrodzeniem pieniężnym?

Podstawy prawne i orzecznictwo

• Stanowisko Ministerstwa Finansów z 20 kwietnia 2026 r. (EUREKA, ID 687876), pełna treść
• art. 5a pkt 33a, art. 9 ust. 2 i 3, art. 10 ust. 1 pkt 1 i 7, art. 11 ust. 1, 2a i 2b, art. 12 ust. 1 i 3, art. 17 ust. 1 pkt 11, art. 22 ust. 1d i ust. 14–16, art. 30b ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), Sejm RP
• informacja Ministerstwa Finansów w systemie EUREKA, ID 687876, z 20 kwietnia 2026 r., Ministerstwo Finansów
• wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 r., III AUa 1247/24 (prawomocny)

Powiązane pytania

• Jak liczyć PIT, koszty uzyskania przychodu i kwotę zmniejszającą przy dwóch naliczeniach?
• Czy to nie jest unikanie opodatkowania albo agresywna optymalizacja?
• Czy stosowanie modelu SoCap grozi odpowiedzialnością karno-skarbową?
• Skoro świadczenie da się zbyć i zamienić na pieniądze, to czy nie jest wynagrodzeniem pieniężnym?

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 16 września 2026 r.