• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Do jakich sytuacji odnosi się art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i jak ma się do modelu SoCap?

Dla kogo: dział prawny, doradca, kadrowa, pracodawca, organ kontrolny · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: Art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczy osoby, która na podstawie umowy z innym podmiotem wykonuje pracę na rzecz własnego pracodawcy; w modelu SoCap pracownik niczego takiego nie wykonuje, tylko nabywa usługę z uprawnienia przewidzianego w układzie zbiorowym. Pracownik jest w tej relacji kupującym, a nie wykonawcą zlecenia czy dzieła.

Treść przepisu

Art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 199) stanowi:

„Za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.”

Przepis zapewnia, że praca wykonywana dla własnego pracodawcy pozostaje oskładkowana jak praca ze stosunku pracy, także wtedy, gdy formalnie wykonuje się ją na podstawie umowy cywilnoprawnej, zawartej z pracodawcą albo z podmiotem trzecim.

Trzy przesłanki, które muszą wystąpić łącznie

  1. Istnieje umowa agencyjna, umowa zlecenia, inna umowa o świadczenie usług albo umowa

o dzieło.

  1. Osoba wykonuje pracę na podstawie tej umowy.
  2. Umowa jest zawarta z pracodawcą albo praca jest wykonywana na jego rzecz.

Wszystkie trzy przesłanki opisują pracę wykonywaną przez pracownika. Przepis nie dotyczy sytuacji, w której pracownik niczego nie wykonuje, tylko coś nabywa.

Pozycja pracownika w modelu SoCap

W modelu SoCap pracownik jest nabywcą. Na podstawie § 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII, na własny pisemny wniosek, kupuje usługę po cenie niższej niż rynkowa cena detaliczna, a pracodawca przedstawia mu ofertę z ceną i upustem (§ 10 ust. 9). Umowa, w której pracownik jest kupującym (art. 535 Kodeksu cywilnego), nie jest umową, na podstawie której wykonuje on pracę. Nie ma więc przychodu z pracy wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej, który należałoby doliczyć do podstawy wymiaru składek.

Świadczenie ma dwie strony: pracodawcę, który na podstawie układu zbiorowego udostępnia uprawnienie do zakupu, i pracownika, który z niego korzysta. SoCap Polska sp. z o.o. jest dostawcą usługi i technologii. Nie jest stroną stosunku pracy i nie zleca pracownikowi żadnej pracy.

Co ocenił sąd

Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24; pierwsza instancja: SO w Warszawie, 12 marca 2024 r., XXI U 595/23; jedna sprawa w dwóch instancjach) opisał ten sam układ ról: „to pracodawca dokona zakupu dostępu do programu Socaptoken i następnie udostępni korzystanie z usług tego programu po cenie niższej od tej, do której uiszczenia pracownik zobowiązany byłby w przypadku osobistego (uzyskanego w oderwaniu od zatrudnienia) nabycia tego dostępu”. Sąd uznał ten dostęp za usługę cyfrową, „która nie stanowi elementu wynagrodzenia za pracę”, i ocenił go na gruncie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r. Umowa, na podstawie której pracownik wykonywałby pracę, nie była przedmiotem oceny, bo takiej umowy konstrukcja nie przewiduje.

Dlaczego to rozróżnienie jest istotne

Przychód z pracy wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej jest ekwiwalentem tej pracy. Korzyść z § 2 ust. 1 pkt 26 ma inną naturę: jest uprawnieniem do zakupu wynikającym z aktu prawa pracy, a nie zapłatą za dodatkowe czynności. Do zastosowania art. 8 ust. 2a trzeba wskazać umowę, na podstawie której pracownik wykonuje pracę, i tę pracę. W modelu SoCap takiej umowy nie ma.

Zakres odpowiedzi

  • Odpowiedź dotyczy pracownika, który nabywa usługę w ramach świadczenia z układu zbiorowego

pracy albo regulaminu wynagradzania i nie wykonuje żadnych czynności na rzecz dostawcy usługi ani pracodawcy w zamian za dostęp.

  • Umowa zlecenia lub o dzieło, którą pracodawca zawiera z pracownikiem obok świadczenia,

samodzielnie albo przez podmiot trzeci, podlega art. 8 ust. 2a według własnej treści, niezależnie od modelu SoCap.

  • W podatku dochodowym różnica cen jest przychodem pracownika w PIT.

Co robić

  1. Upewnij się, że w związku z dostępem do SoCap Tokena pracownik nie zobowiązuje się wobec

dostawcy usługi ani wobec pracodawcy do wykonywania żadnej pracy ani czynności, na podstawie zlecenia, umowy o dzieło ani innej umowy.

  1. Przechowuj pisemne wnioski pracowników i oferty wynikające z układu zbiorowego.
  2. Przy kontroli wskaż podstawę świadczenia w § 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII i powołaj prawomocny wyrok

SA w Warszawie III AUa 1247/24.

Stan prawny na dzień

Stan prawny na 22 września 2026 r.: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 199, rozporządzenie z 1998 r. w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316, Kodeks cywilny w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 795.

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania