Czym świadczenie SoCap różni się od świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych?
Materiał publiczny: bez danych klientów.
Odpowiedź w skrócie: Świadczenie SoCap wynika z układu zbiorowego pracy i polega na prawie pracownika do zakupu usługi po cenie niższej niż detaliczna; z podstawy składek wyłącza je § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r. Świadczenia z ZFŚS finansuje fundusz tworzony z odpisu, przyznaje się je według sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej, a wyłącza je pkt 19.
Dwa odrębne punkty jednego rozporządzenia
Rozporządzenie z 18 grudnia 1998 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316) wymienia oba rodzaje świadczeń w § 2 ust. 1, ale w dwóch różnych punktach. Pkt 19 wyłącza z podstawy wymiaru składek:
„świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych”
Pkt 26 wyłącza:
„korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług”
Każdy punkt ma własne przesłanki. Świadczenie SoCap spełnia przesłanki pkt 26, świadczenie socjalne spełnia przesłanki pkt 19.
Świadczenie z ZFŚS: fundusz i kryterium socjalne
Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 288) określa działalność socjalną jako usługi na rzecz wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi oraz pomoc materialną (art. 2 pkt 1). Fundusz obowiązkowo tworzą pracodawcy zatrudniający co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty (art. 3 ust. 1). O przyznaniu decyduje sytuacja uprawnionego. Art. 8 ust. 1:
„Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu.”
Świadczenie SoCap: uprawnienie z układu
Świadczenie SoCap ma źródło w akcie prawa pracy. § 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy U-CDLXXXII daje pracownikowi, na jego pisemny wniosek, uprawnienie do zakupu usług wymienionych w załączniku do układu po cenach niższych niż rynkowe ceny detaliczne. Pracownik płaci część ceny. Uprawnienie przysługuje na zasadach określonych w układzie, a nie według oceny sytuacji materialnej pracownika.
Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24; pierwsza instancja: SO w Warszawie, XXI U 595/23, ta sama sprawa) ocenił:
„dostęp do zakupu programu Socaptoken współfinansowanego przez pracodawcę należy traktować jako usługę cyfrową, która nie stanowi elementu wynagrodzenia za pracę.”
Porównanie
| Cecha | Świadczenie z ZFŚS | Świadczenie SoCap |
|---|---|---|
| Podstawa | ustawa o ZFŚS i regulamin funduszu | układ zbiorowy pracy U-CDLXXXII, § 10 ust. 8 |
| Finansowanie | środki funduszu tworzonego z odpisu | współfinansowanie pracodawcy i częściowa odpłatność pracownika przy zakupie usługi |
| Kryterium | sytuacja życiowa, rodzinna i materialna (art. 8 ust. 1) | pisemny wniosek pracownika |
| Postać | ulgowe usługi, świadczenia i dopłaty | zakup usługi po cenie niższej niż detaliczna |
| Punkt rozporządzenia | § 2 ust. 1 pkt 19 | § 2 ust. 1 pkt 26 |
Oba mogą działać równolegle
Ustawa z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy wymienia wśród spraw, które może obejmować układ, tworzenie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (art. 3 ust. 3 pkt 9). Fundusz socjalny i świadczenie z § 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII to dwie niezależne instytucje: pracodawca może prowadzić fundusz i jednocześnie stosować układ, a pracownik może korzystać z obu.
Zakres odpowiedzi
- Odpowiedź porównuje dwa punkty jednego rozporządzenia: świadczenie z zakładowego funduszu
świadczeń socjalnych i świadczenie z § 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII, wyłączone ze składek na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26, w zakresie podstawy wymiaru składek pracowników.
- Fundusz socjalno-bytowy tworzony w układzie u pracodawców bez ZFŚS reguluje odrębny § 2 ust. 1
pkt 20 rozporządzenia; opodatkowanie świadczeń socjalnych, regulamin ZFŚS i wysokość odpisu opisujemy w osobnych odpowiedziach.
Co robić
- W dokumentacji płacowej ewidencjonować świadczenie SoCap i świadczenia z ZFŚS oddzielnie, każde z właściwym punktem § 2 ust. 1 rozporządzenia.
- Świadczenie SoCap realizować na podstawie wniosku pracownika i układu, nie ze środków funduszu socjalnego.
- Świadczenia z ZFŚS przyznawać według regulaminu funduszu i kryterium z art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS.
Stan prawny na dzień
Stan prawny na 22 września 2026 r.: rozporządzenie z 1998 r. w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316, ustawa o ZFŚS w tekście jednolitym Dz.U. 2024 poz. 288 ze zmianą Dz.U. 2026 poz. 25, ustawa o układach zbiorowych pracy Dz.U. 2025 poz. 1661.
Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.
Podstawy prawne i orzecznictwo
- § 2 ust. 1 pkt 19 i pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. 1998 Nr 161 poz. 1106, t.j. Dz.U. 2025 poz. 316), autor: Minister Pracy i Polityki Socjalnej
- art. 2 pkt 1, art. 3 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 288), autor: Sejm RP
- art. 3 ust. 3 pkt 9 ustawy z 5.11.2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz.U. 2025 poz. 1661), autor: Sejm RP
- § 10 ust. 8 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy z 24.11.2023 r., wpisanego do rejestru przez Okręgowego Inspektora Pracy w Białymstoku 7.02.2024 r. pod nr U-CDLXXXII, autorzy: strony układu
- SA w Warszawie, 19.02.2025, III AUa 1247/24, prawomocny: dostęp do zakupu programu współfinansowanego przez pracodawcę jest usługą cyfrową, która nie stanowi elementu wynagrodzenia za pracę
- SO w Warszawie, 12.03.2024, XXI U 595/23: pierwsza instancja tej samej sprawy