Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Jak ustala się wartość korzyści materialnej z usługi nabytej przez pracownika po cenie niższej niż detaliczna?

Dla kogo: księgowa, kadrowa, dział prawny, doradca podatkowy, pracownik · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: Wartość korzyści to różnica między wartością usługi a kwotą zapłaconą przez pracownika (art. 11 ust. 2b ustawy o PIT). Dla usługi zakupionej przez pracodawcę wartością jest cena zakupu (art. 11 ust. 2a pkt 2). Ta różnica jest przychodem pracownika w PIT, a na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r. nie wchodzi do podstawy wymiaru składek.

Przepisy, które ustalają wartość

Przychodem ze stosunku pracy jest także „wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych” (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592). Wartość tych świadczeń ustala się według zasad z art. 11 ust. 2 do 2b (art. 12 ust. 3).

Art. 11 ust. 2a ustala wartość świadczeń w zależności od ich przedmiotu:

„1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia – według cen stosowanych wobec innych odbiorców; 2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu; (…) 4) w pozostałych przypadkach – na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku (…)”

Przy zakupie po cenie niższej niż detaliczna pracownik płaci część ceny. Rozstrzyga wtedy art. 11 ust. 2b:

„Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.”

Trzy kroki ustalenia wartości

  1. Ustal przedmiot świadczenia. W modelu SoCap jest nim usługa: dostęp do programu

komputerowego, który pracodawca kupuje, a pracownik nabywa od niego po cenie niższej niż detaliczna.

  1. Ustal wartość usługi według art. 11 ust. 2a. Dla usługi zakupionej przez pracodawcę

wartością jest cena zakupu (pkt 2). Dla usługi z własnej działalności pracodawcy jest to cena stosowana wobec innych odbiorców (pkt 1).

  1. Odejmij kwotę zapłaconą przez pracownika. Różnica jest wartością korzyści materialnej

(art. 11 ust. 2b).

Ta sama różnica w przepisach o składkach

Podstawą wymiaru składek jest przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym (§ 1 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r.). Wartość korzyści ustalona w podatku dochodowym jest więc tą samą wielkością, której dotyczy wyłączenie z § 2 ust. 1 pkt 26.

Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24; jedna sprawa w dwóch instancjach z wyrokiem SO w Warszawie XXI U 595/23) wskazał wprost:

„wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne będzie podlegała wartość różnicy pomiędzy ceną nabycia usługi, a ponoszoną przez pracownika odpłatnością.”

Sąd opisał też, czym jest cena detaliczna w tej konstrukcji: pracodawca kupuje dostęp i udostępnia go „po cenie niższej od tej, do której uiszczenia pracownik zobowiązany byłby w przypadku osobistego (uzyskanego w oderwaniu od zatrudnienia) nabycia tego dostępu”.

Co pracownik wie o wartości przed zakupem

Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy Socap Bonus Białystok sp. z o.o. z 24 listopada 2023 r. (nr U-CDLXXXII) przewiduje, że w odpowiedzi na wniosek pracownika pracodawca przedstawia ofertę korzyści i wskazuje cenę, „z wyszczególnieniem rynkowej ceny detalicznej oraz upustu od tej ceny” (§ 10 ust. 9). Pracownik zna więc cenę detaliczną i swoją odpłatność, zanim skorzysta z uprawnienia.

Zakres odpowiedzi

  • Odpowiedź opisuje zasady ustalania wartości korzyści. Ceny, upusty i parametry rozliczeń

wynikają z dokumentacji danego pracodawcy.

  • Podatek od towarów i usług przy sprzedaży usługi pracownikowi opisuje osobna odpowiedź

o podstawie opodatkowania VAT.

  • Dla świadczeń w naturze przysługujących na podstawie odrębnych przepisów art. 12 ust. 2

ustawy o PIT przewiduje osobne zasady wyceny.

Co robić

  1. Płatnik dokumentuje cenę zakupu usługi i kwotę zapłaconą przez pracownika dla każdego

okresu, w którym pracownik skorzystał z uprawnienia.

  1. Różnicę wykazuje jako przychód ze stosunku pracy w PIT-11, a gdy uprawnienie wynika

z układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, nie włącza jej do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

  1. Pracownik zachowuje ofertę otrzymaną na podstawie § 10 ust. 9 układu U-CDLXXXII układu i sprawdza, czy

przychód z tytułu korzyści jest ujęty w PIT-11 razem z wynagrodzeniem.

Stan prawny na dzień

Stan prawny na 22 września 2026 r.: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 592, rozporządzenie z 1998 r. w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316.

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania