Jak ustala się wartość korzyści materialnej z usługi nabytej przez pracownika po cenie niższej niż detaliczna?
Materiał publiczny: bez danych klientów.
Odpowiedź w skrócie: Wartość korzyści to różnica między wartością usługi a kwotą zapłaconą przez pracownika (art. 11 ust. 2b ustawy o PIT). Dla usługi zakupionej przez pracodawcę wartością jest cena zakupu (art. 11 ust. 2a pkt 2). Ta różnica jest przychodem pracownika w PIT, a na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r. nie wchodzi do podstawy wymiaru składek.
Przepisy, które ustalają wartość
Przychodem ze stosunku pracy jest także „wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych” (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592). Wartość tych świadczeń ustala się według zasad z art. 11 ust. 2 do 2b (art. 12 ust. 3).
Art. 11 ust. 2a ustala wartość świadczeń w zależności od ich przedmiotu:
„1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia – według cen stosowanych wobec innych odbiorców; 2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu; (…) 4) w pozostałych przypadkach – na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku (…)”
Przy zakupie po cenie niższej niż detaliczna pracownik płaci część ceny. Rozstrzyga wtedy art. 11 ust. 2b:
„Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.”
Trzy kroki ustalenia wartości
- Ustal przedmiot świadczenia. W modelu SoCap jest nim usługa: dostęp do programu
komputerowego, który pracodawca kupuje, a pracownik nabywa od niego po cenie niższej niż detaliczna.
- Ustal wartość usługi według art. 11 ust. 2a. Dla usługi zakupionej przez pracodawcę
wartością jest cena zakupu (pkt 2). Dla usługi z własnej działalności pracodawcy jest to cena stosowana wobec innych odbiorców (pkt 1).
- Odejmij kwotę zapłaconą przez pracownika. Różnica jest wartością korzyści materialnej
(art. 11 ust. 2b).
Ta sama różnica w przepisach o składkach
Podstawą wymiaru składek jest przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym (§ 1 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r.). Wartość korzyści ustalona w podatku dochodowym jest więc tą samą wielkością, której dotyczy wyłączenie z § 2 ust. 1 pkt 26.
Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24; jedna sprawa w dwóch instancjach z wyrokiem SO w Warszawie XXI U 595/23) wskazał wprost:
„wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne będzie podlegała wartość różnicy pomiędzy ceną nabycia usługi, a ponoszoną przez pracownika odpłatnością.”
Sąd opisał też, czym jest cena detaliczna w tej konstrukcji: pracodawca kupuje dostęp i udostępnia go „po cenie niższej od tej, do której uiszczenia pracownik zobowiązany byłby w przypadku osobistego (uzyskanego w oderwaniu od zatrudnienia) nabycia tego dostępu”.
Co pracownik wie o wartości przed zakupem
Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy Socap Bonus Białystok sp. z o.o. z 24 listopada 2023 r. (nr U-CDLXXXII) przewiduje, że w odpowiedzi na wniosek pracownika pracodawca przedstawia ofertę korzyści i wskazuje cenę, „z wyszczególnieniem rynkowej ceny detalicznej oraz upustu od tej ceny” (§ 10 ust. 9). Pracownik zna więc cenę detaliczną i swoją odpłatność, zanim skorzysta z uprawnienia.
Zakres odpowiedzi
- Odpowiedź opisuje zasady ustalania wartości korzyści. Ceny, upusty i parametry rozliczeń
wynikają z dokumentacji danego pracodawcy.
- Podatek od towarów i usług przy sprzedaży usługi pracownikowi opisuje osobna odpowiedź
o podstawie opodatkowania VAT.
- Dla świadczeń w naturze przysługujących na podstawie odrębnych przepisów art. 12 ust. 2
ustawy o PIT przewiduje osobne zasady wyceny.
Co robić
- Płatnik dokumentuje cenę zakupu usługi i kwotę zapłaconą przez pracownika dla każdego
okresu, w którym pracownik skorzystał z uprawnienia.
- Różnicę wykazuje jako przychód ze stosunku pracy w PIT-11, a gdy uprawnienie wynika
z układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, nie włącza jej do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
- Pracownik zachowuje ofertę otrzymaną na podstawie § 10 ust. 9 układu U-CDLXXXII układu i sprawdza, czy
przychód z tytułu korzyści jest ujęty w PIT-11 razem z wynagrodzeniem.
Stan prawny na dzień
Stan prawny na 22 września 2026 r.: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 592, rozporządzenie z 1998 r. w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316.
Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.
Podstawy prawne i orzecznictwo
- art. 11 ust. 1, ust. 2a i ust. 2b oraz art. 12 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592), autor: Sejm RP
- § 1 i § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. 1998 Nr 161 poz. 1106, t.j. Dz.U. 2025 poz. 316), autor: Minister Pracy i Polityki Socjalnej
- Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy Socap Bonus Białystok sp. z o.o. z 24.11.2023, wpisany do rejestru przez Okręgowego Inspektora Pracy w Białymstoku 7.02.2024, nr U-CDLXXXII, § 10 ust. 8 i 9
- SA w Warszawie, 19.02.2025, III AUa 1247/24, prawomocny: wyłączeniu podlega różnica między ceną nabycia usługi a odpłatnością pracownika
- SO w Warszawie, 12.03.2024, XXI U 595/23: pierwsza instancja tej samej sprawy
Powiązane pytania
- Jak SoCap Token wygląda w PIT-11 i jak pracownik rozlicza go w zeznaniu rocznym?
- Jaka jest podstawa opodatkowania VAT przy sprzedaży usługi pracownikowi za 1 zł?
- Co to jest korzyść materialna w przepisach o składkach i czym różni się od wynagrodzenia pieniężnego?
- Jakie warunki musi spełnić świadczenie, żeby było wyłączone z podstawy wymiaru składek?