Od kiedy obowiązuje wyłączenie korzyści materialnej ze składek i czy przepis był zmieniany?
Materiał publiczny: bez danych klientów.
Odpowiedź w skrócie: wyłączenie obowiązuje od 1 stycznia 1999 r., od wejścia w życie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. Rozporządzenie zmieniano piętnaście razy, ale treść wyłączenia korzyści materialnych pozostała taka sama. Zmieniła się tylko numeracja, z § 2 pkt 26 na § 2 ust. 1 pkt 26.
Podstawa prawna
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zostało ogłoszone w Dz.U. 1998 nr 161 poz. 1106 (obowiązujący tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 316). Jego § 11 stanowi, że wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. i ma zastosowanie do składek należnych za okres od 1 stycznia 1999 r.
Dziś obowiązuje w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316. § 2 ust. 1 pkt 26 wyłącza z podstawy wymiaru składek:
korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług oraz korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji.
Rozporządzenie wydano na podstawie art. 21 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który upoważnia ministra do określenia szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek oraz wyłączenia z niej niektórych rodzajów przychodów. Zasadę ogólną wyraża art. 18 ust. 1 tej ustawy: podstawę wymiaru składek pracowników stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9.
Historia zmian
- 1999 do 2023: rozporządzenie zmieniano piętnaście razy. Ostatni akt zmieniający to rozporządzenie z 9 sierpnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1665), w życiu od 1 września 2023 r.
- Teksty jednolite: Dz.U. 2015 poz. 2236, Dz.U. 2017 poz. 1949, Dz.U. 2023 poz. 728, Dz.U. 2025 poz. 316.
- Treść pkt 26: brzmienie w tekście pierwotnym z 1998 r. i w tekście jednolitym z 2025 r. jest identyczne. W 1998 r. przepis nosił numer § 2 pkt 26; po podziale § 2 na ustępy ma numer § 2 ust. 1 pkt 26.
- Po 19 lutego 2025 r.: w rejestrze aktów prawnych nie ma aktu zmieniającego rozporządzenie.
Co zmieniło się obok pkt 26: zleceniobiorcy
W wersji pierwotnej § 5 ust. 2 dotyczył tylko członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych. Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług objęto później, nowelizacjami rozporządzenia. Dziś § 5 ust. 2 pkt 2 nakazuje stosować do tych osób wyłączenia z § 2, w tym pkt 26.
Jak sądy czytają ten przepis
Sąd Najwyższy w wyroku z 3 kwietnia 2008 r., II UK 172/07, wskazał, że wyłączenia z § 2 ust. 1 pkt 26 nie podlegają restrykcyjnej wykładni zwężającej. Wyrok dotyczył innej części tego samego przepisu (zwrotu kosztów przejazdów). Na tym samym przepisie oparto wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 r., III AUa 1247/24, dotyczący SoCap Token.
Zakres odpowiedzi
- Tekst przepisu. Odpowiedź porównuje tekst pierwotny z 1998 r. z tekstem jednolitym
z 2025 r. i zestawia piętnaście nowelizacji w historii zmian.
- Podatek dochodowy. Rozporządzenie dotyczy składek. Skutki w podatku dochodowym ocenia się według ustawy o PIT.
- Składka zdrowotna. Jej podstawę ustala się według ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej; opisuje to osobna odpowiedź o składce zdrowotnej.
- Stan prawny podajemy na dzień aktualizacji.
Co robić
Cytując przepis, podawaj aktualny tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 316) z linkiem ELI, a przy okresach historycznych tekst obowiązujący w danym okresie. Datę obowiązywania wyłączenia wywodź z § 11 rozporządzenia, nie z dat wyroków.
Stan prawny na dzień
Stan prawny na 21 września 2026 r.
Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 21 września 2026 r.
Podstawy prawne i orzecznictwo
- rozporządzenie MPiPS z 18.12.1998 r., tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 316 (pierwotnie Dz.U. 1998 nr 161 poz. 1106), § 2 pkt 26 i § 11
- § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia MPiPS z 18.12.1998 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316)
- § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MPiPS z 18.12.1998 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316)
- art. 21 oraz art. 18 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
- SN, 3.04.2008, II UK 172/07, OSNP 2009/13-14/181
- SA w Warszawie, 19.02.2025, III AUa 1247/24 (prawomocny; LEX nr 3857084)