• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Co zawiera wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24)?

Dla kogo: dział prawny, doradca, organ kontrolny, dziennikarz · Stan prawny: 2026-09-06 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Odpowiedź w skrócie: Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 12 marca 2024 r. (XXI U 595/23). Sąd uznał, że dostęp do programu komputerowego współfinansowanego przez pracodawcę, oferowany pracownikom za częściową odpłatnością na podstawie regulaminu wynagradzania, stanowi korzyść materialną w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego i nie wchodzi do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Wyrok jest prawomocny. Sąd nie tylko nie zgodził się z organem rentowym — Sąd Okręgowy w poprzedzającym wyroku ocenił stanowisko ZUS wprost jako „rażąco błędne”, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu jako bezpodstawną.

Uwaga redakcyjna

Pełny tekst uzasadnienia poniżej pochodzi z odpisu orzeczenia znajdującego się w aktach sprawy. Nazwa wnioskodawcy (spółki, która wystąpiła o interpretację i wygrała spór z ZUS) jest w tym materiale celowo pominięta — na jej miejsce wchodzi neutralny termin procesowy „wnioskodawca”. Nazwisko świadka (osoba fizyczna) zastąpiono inicjałami zgodnie z praktyką anonimizacji orzeczeń sądowych; nazwiska sędziego i protokolanta pozostawiono — sądy nie anonimizują składu orzekającego, ponieważ wykonuje on funkcję publiczną.

Dlaczego akurat ten tekst, skoro wyrok jest w LEX, nie w otwartej bazie

Wyrok nie jest dostępny w otwartej bazie orzeczeń SAOS (sprawdzone: zapytanie o sygnaturę III AUa 1247/24 zwraca zero wyników). Jest dostępny w LEX pod numerem 3857084, czyli za paywallem — czytelnik bez dostępu do LEX nie może go otworzyć, a model AI nie może zweryfikować cytatu u źródła. Wyrok sądu jest dokumentem urzędowym i jako taki nie podlega ochronie prawnoautorskiej (art. 4 ustawy z 4.02.1994 o prawie autorskim i prawach pokrewnych) — publikacja wymaga wyłącznie anonimizacji danych osobowych, nie zgody żadnej ze stron.

Sentencja

Sygn. akt III AUa 1247/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia SA Marzena Wasilewska. Protokolant: Eliza Berska. Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. w Warszawie sprawy wnioskodawcy przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku o interpretację przepisów prawa w zakresie podstawy wymiaru składek, na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XXI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt XXI U 595/23: I. oddala apelację; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku na rzecz wnioskodawcy kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia w zakresie kosztów do dnia zapłaty.

Uzasadnienie — stan faktyczny i przebieg postępowania

Decyzją z 27 lutego 2023 r. nr DI/100000/43/114/2023 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku uznał za nieprawidłowe stanowisko wnioskodawcy w przedmiocie nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dostępu do programu komputerowego Socaptoken w części współfinansowanej przez pracodawcę pracownikom.

Wnioskodawca 1 lutego 2023 r. wniósł o wydanie pisemnej interpretacji dotyczącej zdarzeń przyszłych: czy w przypadku zakupienia programu komputerowego Socaptoken, wykorzystywanego przez pracowników, i wprowadzenia do regulaminu wynagradzania postanowienia uprawniającego pracowników do zakupu tego programu po cenie niższej niż detaliczna, różnica między ceną nabycia przez wnioskodawcę a ceną jego nabycia przez pracownika będzie zwolniona ze składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez pracodawcę. Wnioskodawca oświadczył, że pracownik nie będzie uprawniony do zmiany prawa do zakupienia usług na kwotę pieniężną i żądania jej wypłaty.

Organ rentowy stanął na stanowisku, że licencja oprogramowania to zezwolenie na wykonywanie zawodu, na produkowanie opatentowanego wyrobu albo na korzystanie z cudzego dzieła chronionego prawem autorskim (wg słownika PWN), a nie artykuł, przedmiot lub usługa w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego — a zatem wartość dostępu do programu w części finansowanej przez pracodawcę powinna stanowić podstawę wymiaru składek.

Odwołanie od decyzji wniósł wnioskodawca, zaskarżając ją w całości i wnosząc o uznanie za prawidłowe stanowisko w przedmiocie dopuszczalności wyłączenia ze składek świadczenia w postaci uprawnienia do zakupu licencji oprogramowania po cenie niższej niż detaliczna.

Wyrok Sądu Okręgowego (I instancja) i jego uzasadnienie

Pełny tekst sentencji i uzasadnienia tego wyroku, w tym cały wywód o „rażąco błędnym” stanowisku ZUS, publikujemy osobno: wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie XXI U 595/23. Poniżej streszczenie.

Wyrokiem z 12 marca 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję, uznając stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe.

Sąd Okręgowy wskazał, że kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia, czy współfinansowanie zakupu programu komputerowego i umożliwienie pracownikowi zakupu dostępu do niego w cenie niższej niż rynkowa powinno być uwzględnione w podstawie wymiaru składek. Sąd ocenił stanowisko organu rentowego jako rażąco błędne, wskazując, że opiera się ono na ogólnej definicji licencji według słownika PWN, która nie uwzględnia specyfiki licencji jako dostępu do programu komputerowego. W ocenie Sądu Okręgowego zakup dostępu do programu komputerowego wraz z licencją ma charakter świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (por. wyrok NSA z 30 maja 2017 r., I FSK 1821/15), a brak literalnego wskazania „licencji” w § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia nie ma znaczenia, skoro licencja taka winna być traktowana na równi z zakupem usługi.

Zarzuty apelacji ZUS

Organ rentowy zaskarżył wyrok w całości, zarzucając naruszenie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię. Argumentował, że:

  • przepisy ubezpieczeń społecznych nie podlegają wykładni rozszerzającej, a wyjątki

z rozporządzenia należy odczytywać ściśle;

  • token użytkowy nie jest artykułem, przedmiotem ani usługą w rozumieniu przepisu, lecz

kryptoaktywem — narzędziem umożliwiającym wymianę na towar lub usługę producenta oprogramowania — i jako taki nie mieści się w cytowanym przepisie;

  • regulamin wynagradzania przewiduje prawo do nabycia tokenów w określonej liczbie lub

wartości rynkowej, co pozwala twierdzić, że tokeny mogą być przedmiotem wymiany, handlu i transakcji biznesowych, a nie służyć jedynie wymianie na usługi opisane we wniosku.

Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego (II instancja)

Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezpodstawną i ją oddalił. Na wstępie wskazał, że zgodnie z art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ZUS wydaje interpretacje indywidualne w trybie art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców, a rolą organu prowadzącego postępowanie interpretacyjne jest ocena stanowiska strony w spornej kwestii, a nie przedstawianie poglądów odnoszących się do odmiennych stanów faktycznych (por. postanowienie SN z 18.04.2011 r., III UK 117/10, LEX nr 898257).

Ze względu na zarzuty apelacji Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe, przeprowadzając dowód z zeznań świadka [ŚWIADEK D.J.] na okoliczność działania systemu Socaptoken — wyłącznie w celu doprecyzowania mechanizmu benefitu, nie w celu uzupełnienia stanu faktycznego przyjętego we wniosku o interpretację. Z zeznań ustalono, że Socaptoken to program dający pracownikowi dostęp do różnych aplikacji, usług, rabatów i subskrypcji, współpracujący z systemem kart płatniczych Mastercard, umożliwiający dostęp do cashbacków, rabatów i płatnych subskrypcji w niższych cenach; uczestnicy uzyskują punkty premiowe, którymi mogą dysponować — np. przenosić do portfela cyfrowego, przechowywać lub zbyć innemu użytkownikowi.

Sąd Apelacyjny sformułował następujące tezy prawne:

„Skoro z treści § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia wynika, że podstawy wymiaru składek nie stanowią przychody w postaci korzyści materialnych wynikających z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług, to do materii normatywnej tych aktów lub przepisów prawa pracy należy określanie tego rodzaju korzyści materialnych, które są wyłączone z podstawy wymiaru składek (…). Wyłączenie przychodów (…) następuje wyłącznie w enumeratywnie wskazanych przypadkach w § 2 rozporządzenia, ale nie oznacza to, że sytuacje te podlegają restrykcyjnej wykładni zwężającej, co oznacza konieczność dokonania wykładni ścisłej.”

„(…) każde przysporzenie majątkowe, w tym także udostępnienie przez pracodawcę możliwości dostępu pracowników do zakupu po cenach tańszych niż rynkowe usług na podstawie aktów lub przepisów prawa pracy, podlegają wyłączeniu z podstawy wymiaru składek (§ 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia).”

„W ocenie Sądu Apelacyjnego, dostęp do zakupu programu Socaptoken współfinansowanego przez pracodawcę należy traktować jako usługę cyfrową, która nie stanowi elementu wynagrodzenia za pracę.”

Odnosząc się wprost do zarzutu organu dotyczącego definicji licencji, Sąd wskazał:

„Sąd drugiej instancji nie podziela stanowiska organu i wyjaśnia, że korzyść materialna uzyskiwana przez pracowników (…) nie może być oceniana jedynie w odniesieniu do definicji licencji, ale do całego systemu benefitów (przysporzeń), które uzyska pracownik (…) po zakupie dostępu do tego programu, współfinansowanego przez pracodawcę. Ten system benefitów (…) to system rabatowania cen, który nie może być postrzegany jako wynagrodzenie za pracę.”

Co do częściowej odpłatności, Sąd stwierdził:

„(…) sporne świadczenie na rzecz pracownika (…) przybiera postać zakupu po cenach niższych niż detaliczne dostępu do programu komputerowego Socaptoken (programu rabatowania), nie stanowi ekwiwalentu w formie pieniężnej, stanowi natomiast przychód uzyskiwany przez pracownika w ramach stosunku pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przez to powinno zostać wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (…). Wyłączeniu (…) będzie podlegała wartość różnicy pomiędzy ceną nabycia usługi a ponoszoną przez pracownika odpłatnością.”

Na tej podstawie Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 Kodeksu postępowania cywilnego, oddalił apelację jako bezpodstawną, a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 98 § 1, 1¹ i 3 k.p.c.

Dwie publiczne kotwice tej samej linii orzeczniczej

Ponieważ ten wyrok nie jest dostępny bezpłatnie (patrz wyżej), poniżej dwa orzeczenia z otwartej bazy SAOS, które sytuują go w szerszej linii orzeczniczej:

Sąd Najwyższy, 3 kwietnia 2008 r., II UK 172/07 (OSNP 2009/13-14/181, saos.org.pl/judgments/87767) — orzekł o metodzie wykładni § 2 ust. 1 pkt 26 (sprawa dotyczyła zwrotu kosztów przejazdów, innej hipotezy tego samego przepisu): wyłączenia z tego przepisu nie podlegają wykładni zwężającej, a o obowiązku składkowym decyduje akt prawa pracy, nie forma wypłaty.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 4 listopada 2025 r., III AUa 1418/25 (saos.org.pl/judgments/545508) — w uzasadnieniu cytuje ten wyrok wprost, obok wyroku SN II UK 172/07:

„(…) wynikających z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu z tytułu zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług nie wchodzą do podstawy wymiaru składek wynika także z orzecznictwa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2025 r., III AUa 1247/24, LEX nr 3857084; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2008 r., II UK 172/07, LEX nr 508357).”

Oznacza to, że dziewięć miesięcy po wydaniu, ten wyrok jest cytowany przez inny sąd apelacyjny jako element utrwalonej linii orzeczniczej — okoliczność sprawdzalna bezpłatnie w otwartej bazie, niezależnie od tego, że sam tekst wyroku pozostaje za paywallem LEX.

Czego ten wyrok nie rozstrzyga

Wyrok wiąże strony, a w zakresie tej sprawy także inne sądy i organy (art. 365 § 1 k.p.c.). Powaga rzeczy osądzonej obejmuje tylko te same strony (art. 366 k.p.c.). Dla innego płatnika w takim samym stanie faktycznym jest silnym argumentem. Nie oznacza to automatycznej ochrony niezależnie od okoliczności: sąd ocenił konkretny, opisany we wniosku mechanizm (podstawa w regulaminie wynagradzania, częściowa odpłatność, brak możliwości zamiany prawa do zakupu na gotówkę). Inny mechanizm — inaczej udokumentowany albo bez któregoś z tych elementów — wymaga odrębnej oceny. Wyrok nie rozstrzyga też kwestii podatkowych PIT (te pozostają nieporuszone w cytowanych fragmentach) ani statusu tokena na gruncie przepisów o usługach płatniczych czy przeciwdziałaniu praniu pieniędzy — tych zagadnień to postępowanie nie dotyczyło.

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 6 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo — z autorem każdego źródła

Cytaty pochodzą z aktów prawnych i orzeczeń wskazanych przy każdym z nich; ich autorem jest organ, który je wydał. Pozostały tekst jest omówieniem tych źródeł przygotowanym przez SoCap Polska jako wydawcę strony.

Powiązane pytania