• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Jakie dowody płatnik przedstawia przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawie o podstawę wymiaru składek?

Dla kogo: pracodawca, dział prawny, adwokat lub radca prawny płatnika · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: płatnik przedstawia dowody faktów, z których wywodzi skutki prawne: przede wszystkim dokumenty, czyli akt prawa pracy będący źródłem świadczenia, dokumenty nabycia i częściowej odpłatności oraz dokumentację płacową. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dopuszczalne są też bez ograniczeń zeznania świadków i przesłuchanie stron. Sąd ocenia dowody swobodnie i orzeka co do istoty.

Podstawa prawna: kto wskazuje dowody i jakie

Od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do sądu według zasad Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 199). Reguły dowodowe Kodeksu postępowania cywilnego:

  • „Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie” (art. 227).
  • *„Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki

prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę”* (art. 232).

  • *„Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego

rozważenia zebranego materiału”* (art. 233 § 1).

W sprawie o podstawę wymiaru składek istotne są fakty, które odpowiadają przesłankom przepisu o wyłączeniu. § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316) wyłącza z podstawy wymiaru „korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług”.

Dokumenty: podstawowy materiał dowodowy

  • *„Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania

odrębnego postanowienia” (art. 243^2 KPC). Do akt sądowych trafiają też akta organu: ZUS przekazuje odwołanie „wraz z aktami sprawy do sądu”* (art. 477^9 § 2 KPC).

  • Dokument prywatny *„stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie

zawarte w dokumencie”* (art. 245 KPC), a dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (art. 244 § 1 KPC).

Przy świadczeniu SoCap Token dokumenty odpowiadają kolejnym przesłankom przepisu:

Przesłanka § 2 ust. 1 pkt 26 albo okoliczność sprawyDokument płatnika
korzyść wynika z aktu prawa pracyukład zbiorowy pracy albo regulamin wynagradzania z postanowieniem o świadczeniu
uprawnienie do zakupu usługidokumenty nabycia dostępu do programu i jego udostępnienia pracownikowi
cena niższa niż detalicznadokumenty częściowej odpłatności pracownika i ceny nabycia
rozliczeniedokumentacja płacowa i rozliczenie podatku dochodowego od całego przychodu

Świadkowie i przesłuchanie stron

„W sprawach przewidzianych w niniejszym dziale nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron” (art. 473 § 1 KPC). Dział ten obejmuje sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Świadek może więc wyjaśnić, jak działa świadczenie w praktyce.

Jak wyglądało to w sprawie SoCap Token

Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 12 marca 2024 r. (XXI U 595/23) ustalił fakty „na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych i osobowych” i stwierdził, że „Dokumenty te nie budziły wątpliwości co do ich prawdziwości i autentyczności, a strony nie kwestionowały danych w nich zawartych”. Na tej podstawie zmienił decyzję ZUS (art. 477^14 § 2 KPC).

Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24) uzupełnił postępowanie o dowód z zeznań świadka „na okoliczność działania systemu Socaptoken”, ustalił na tej podstawie, jak działa program, i oddalił apelację ZUS. Sąd ocenił świadczenie przez cały system przysporzeń uzyskiwanych po zakupie dostępu i stwierdził, że to „system rabatowania cen, który nie może być postrzegany jako wynagrodzenie za pracę”. To jedna sprawa w dwóch instancjach, a wyrok jest prawomocny.

Zakres odpowiedzi

  • Odpowiedź obejmuje dowody płatnika w sprawie o podstawę wymiaru składek przed sądem

ubezpieczeń społecznych: dokumenty, świadków i przesłuchanie stron, uporządkowane według przesłanek § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r.

  • Komplet dokumentów konkretnego płatnika wyznacza jego akt prawa pracy i forma zatrudnienia.
  • Terminy i wymogi formalne odwołania opisujemy w pytaniu o odwołanie od decyzji ZUS krok po kroku;

dowód z opinii biegłego i sprawy o świadczenia z ubezpieczeń mają osobne odpowiedzi.

Co robić

  1. Do odwołania dołączyć akt prawa pracy, z którego wynika świadczenie, w wersji obowiązującej

w okresie objętym decyzją.

  1. Uporządkować dokumenty według przesłanek § 2 ust. 1 pkt 26 (tabela wyżej) i wskazać, który

dokument dowodzi której przesłanki.

  1. Wnioskować o przesłuchanie świadka, który opisze działanie świadczenia, jeżeli dokumenty tego

nie pokazują.

  1. Powołać prawomocny wyrok III AUa 1247/24 jako rozstrzygnięcie tej samej kwestii prawnej.

Stan prawny na dzień

22 września 2026 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468), ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 199), rozporządzenie z 18 grudnia 1998 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316).

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania