• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Jak liczy się termin przedawnienia należności z tytułu składek?

Dla kogo: pracodawca, zarząd, księgowa, kadry · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: Należności z tytułu składek przedawniają się co do zasady po 5 latach od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych); bieg terminu zawiesza się w przypadkach wskazanych w ustawie, między innymi na czas postępowania i sporu sądowego.

Zasada: pięć lat od wymagalności

Art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych: „Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne”. Przepis zastrzega wyjątki opisane w dalszych ustępach art. 24.

Przez należności z tytułu składek ustawa rozumie także odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2). Termin liczy się osobno dla każdego okresu rozliczeniowego, od dnia wymagalności składki za ten okres.

Zdarzenia, które wpływają na bieg terminu

Ustawa wskazuje zdarzenia, które termin zawieszają albo przerywają:

  • Postępowanie ZUS i spór o podstawę wymiaru (ust. 5f). Bieg przedawnienia zawiesza się od dnia

wszczęcia przez ZUS postępowania w sprawie decyzji ustalającej między innymi podstawę wymiaru składek do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Czas odwołania i postępowania przed sądem nie skraca więc terminu.

  • Egzekucja lub potrącenia (ust. 5b). Zawieszenie od pierwszej czynności egzekucyjnej, o której

dłużnik został zawiadomiony, do zakończenia postępowania.

  • Zagadnienie wstępne (ust. 5e). Gdy wydanie decyzji wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia innego organu lub

sądu, bieg jest zawieszony, najdłużej przez 2 lata.

  • Upadłość (ust. 5c). Ogłoszenie upadłości przerywa bieg terminu.
  • Śmierć spadkodawcy (ust. 6). Zawieszenie, najdłużej na 2 lata.
  • Hipoteka lub zastaw (ust. 5). Należności tak zabezpieczone można po upływie terminu egzekwować

tylko z przedmiotu zabezpieczenia.

  • Odpowiedzialność osoby trzeciej (ust. 5d). Należności z decyzji o odpowiedzialności osoby

trzeciej przedawniają się po 5 latach od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. To osobny termin, liczony od decyzji.

Jak to się ma do modelu SoCap

Termin przedawnienia jest regułą ogólną, jednakową dla każdego płatnika. Nie zmienia oceny samego świadczenia. Tę ocenę wyznacza § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r., który wyłącza z podstawy wymiaru składek korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy i regulaminów wynagradzania, polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne.

W sprawie SoCap Token zapadł prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24), który oddalił apelację ZUS od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 12 marca 2024 r. (XXI U 595/23). To jedna sprawa w dwóch instancjach. Sąd ocenił świadczenie jako „system rabatowania cen, który nie może być postrzegany jako wynagrodzenie za pracę”.

Zakres odpowiedzi

  • Odpowiedź opisuje zasady biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek z art. 24

ust. 4 do 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Termin dla konkretnej firmy liczy się od dat wymagalności składek, z uwzględnieniem zdarzeń zawieszających i przerywających ustalonych na dokumentach.

  • Terminy w prawie podatkowym (PIT pracowników) reguluje Ordynacja podatkowa.
  • Termin na odwołanie od decyzji to osobny termin procesowy.

Co robić

  1. Przechowuj dokumentację wdrożenia i list płac co najmniej tak długo, jak długo biegnie termin

przedawnienia, powiększony o możliwe okresy zawieszenia.

  1. Gdy ZUS wszczyna postępowanie, zanotuj datę wszczęcia: od niej zależy zawieszenie terminu

(ust. 5f).

  1. Od decyzji ZUS odwołanie wnosi się w terminie miesiąca od doręczenia (art. 83 ust. 2 ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 477⁹ § 1 KPC).

Stan prawny na dzień 22 września 2026 r.

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 199), rozporządzenie składkowe (t.j. Dz.U. 2025 poz. 316), Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468).

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania