• Dla pracodawców

Zoptymalizuj koszty i zwiększ zyski

Jak pracodawca wykazuje świadczenie SoCap w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA i raportach imiennych RCA?

Dla kogo: pracodawca, księgowa, kadrowa, biuro rachunkowe · Stan prawny: 2026-09-22 · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o.

Materiał publiczny: bez danych klientów.

Odpowiedź w skrócie: Pracodawca nie dolicza świadczenia SoCap do podstawy wymiaru składek emerytalnych i rentowych, którą wykazuje w imiennym raporcie miesięcznym (RCA) pracownika, bo § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 1998 r. wyłącza je z tej podstawy. Deklaracja rozliczeniowa (DRA) zestawia składki należne z raportów imiennych, więc obejmuje tę samą, prawidłowo ustaloną podstawę.

Co wykazuje imienny raport miesięczny

Art. 41 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zobowiązuje płatnika do przekazywania imiennych raportów miesięcznych po upływie każdego miesiąca, w terminie ustalonym dla rozliczania składek. Art. 41 ust. 3 pkt 4 wymienia w raporcie zestawienie należnych składek w podziale na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, zawierające dane o:

„a) tytule ubezpieczenia, b) podstawie wymiaru składek, c) kwocie składki w podziale na należną od ubezpieczonego i płatnika składek oraz z innych źródeł finansowania”

Raport imienny nie ma więc osobnej rubryki na świadczenie wyłączone ze składek. Płatnik wykazuje w nim podstawę wymiaru, a ta jest ustalana już po zastosowaniu wyłączeń z rozporządzenia.

Skąd bierze się podstawa wymiaru

Art. 18 ust. 1 stanowi, że podstawą wymiaru składek emerytalnych i rentowych pracownika jest przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9, czyli przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia. Z tak ustalonego przychodu § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. wyłącza:

„korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług”

Świadczenie SoCap jest przychodem pracownika w PIT, a jednocześnie nie wchodzi do podstawy wymiaru składek. W raporcie RCA pojawia się wyłącznie ta druga wielkość.

Co zawiera deklaracja rozliczeniowa

Art. 46 ust. 2 każe rozliczać składki za każdy miesiąc w deklaracji rozliczeniowej według ustalonego wzoru. Art. 46 ust. 4 pkt 3 wymienia w niej zestawienie należnych składek na poszczególne rodzaje ubezpieczeń społecznych, a pkt 6 zestawienie składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Deklaracja jest zestawieniem zbiorczym, więc podstawa wyłączona z raportów imiennych nie pojawia się w niej także.

Termin jest wspólny dla obu dokumentów i dla zapłaty. Art. 47 ust. 1 wyznacza go do 15 dnia następnego miesiąca dla płatników posiadających osobowość prawną i do 20 dnia dla pozostałych płatników (z wyjątkiem jednostek budżetowych, które rozliczają się do 5 dnia).

Co orzekł sąd

Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24), oddalając apelację organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 12 marca 2024 r. (XXI U 595/23), wskazał wprost, co wyłącza się z podstawy:

„Powyższe oznacza, że wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne będzie podlegała wartość różnicy pomiędzy ceną nabycia usługi, a ponoszoną przez pracownika odpłatnością. Jest to równoznaczne z brakiem obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od wskazanej wartości.”

To jedna sprawa w dwóch instancjach, a wyrok jest prawomocny.

Zakres odpowiedzi

  • Podstawa w źródle prawa pracy. Odpowiedź dotyczy korzyści wynikającej z układu zbiorowego

pracy U-CDLXXXII, regulaminu wynagradzania albo przepisów o wynagradzaniu, w konstrukcji, którą sąd ocenił prawomocnie w sprawie XXI U 595/23 i III AUa 1247/24.

  • Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Odpowiedź opisuje raport imienny

pracownika objętego układem zbiorowym pracy.

  • Część pieniężna rozliczana zwykłym trybem. Wynagrodzenie wypłacane w pieniądzu wchodzi do

podstawy wymiaru i jest wykazywane w raporcie w całości.

  • Treść dokumentów według ustawy. Odpowiedź opisuje raport RCA i deklarację DRA według

art. 41 i art. 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; kody pól ustala program płacowy.

  • Składki społeczne. Podstawę składki zdrowotnej raport wykazuje osobno (art. 41 ust. 3 pkt 5);

opisuje ją osobne pytanie o składkę zdrowotną. Przychód ze świadczenia płatnik ujmuje w PIT i w PIT-11.

Co robić

  1. Ustalić przychód pracownika za miesiąc, a następnie wyodrębnić z niego świadczenie objęte

§ 2 ust. 1 pkt 26 przed wyliczeniem podstawy wymiaru składek.

  1. W raporcie RCA wykazać podstawę wymiaru bez tego świadczenia; w deklaracji DRA wykazać sumę

składek wynikającą z raportów.

  1. W dokumentacji płacowej zachować zapis, z którego widać wartość świadczenia i akt prawa pracy,

na którym się opiera, żeby przy kontroli ZUS można było odtworzyć podstawę wymiaru.

Stan prawny na dzień

Stan prawny na 22 września 2026 r.: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 199, rozporządzenie z 1998 r. w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316.

Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.

Podstawy prawne i orzecznictwo

Powiązane pytania