Opinia prawna: Anna Zięba, 22 marca 2024 r.: czy klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania może objąć wyłączenie korzyści z podstawy wymiaru składek?
W skrócie: autorka oceniła, że klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania z art. 119a Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do wyłączenia korzyści materialnej z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w programie SoCap Bonus. Przyczyna jest ustawowa, nie ocenna: art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wylicza przepisy Ordynacji stosowane do składek i nie ma wśród nich art. 119a, co według autorki oznacza, że „ustawodawca nie przewidział możliwości odpowiedniego zastosowania klauzuli GAAR do składek ZUS”. Opinia nie dotyczy podatku dochodowego i nie wiąże organów.
Kto jest autorem
Anna Zięba, doradca podatkowy (nr wpisu 11923). Dokument jest opatrzony znakiem TAX4YOU i podpisany przez autorkę elektronicznie podpisem zaufanym 22 marca 2024 r. Opinię sporządzono dla SoCap Bonus sp. z o.o.
To prywatna opinia doradcy podatkowego sporządzona na zlecenie spółki. Autorka zastrzegła, że nie jest ona wiążąca dla organów podatkowych.
Jakie pytanie zbadano i na jakim stanie faktycznym
Pytanie dotyczyło ryzyka zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej, tzw. klauzula GAAR) do programu SoCap Bonus w zakresie, w jakim program wyłącza z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne korzyść materialną z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego.
Autorka przyjęła opis programu przekazany przez spółkę zlecającą oraz opis zawarty we wcześniejszych opiniach sporządzonych na jej zlecenie: program świadczeń pozapłacowych, w którym pracownicy lub zleceniobiorcy mogą na podstawie wewnętrznych regulacji pracodawcy nabywać SoCap Token po cenie niższej niż detaliczna. Stanu faktycznego nie ustalała samodzielnie.
Wnioski opinii (cytaty)
Rozumowanie ma dwa kroki. Najpierw autorka bada, czy składki w ogóle mieszczą się w zakresie Ordynacji podatkowej:
„W świetle powyższego, w mojej ocenie uznać należy, że art. 2 Ordynacji nie obejmuje swoim zakresem składek na ubezpieczenia społeczne („składki ZUS”) ani składki na ubezpieczenie zdrowotne („składka NFZ”).”
Anna Zięba, doradca podatkowy, opinia podatkowa „Możliwości zastosowania klauzuli GAAR do składek ZUS w zw. z programem SoCap Bonus”, 22 marca 2024 r.
Następnie sprawdza, czy klauzula może być stosowana odpowiednio przez odesłanie z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych:
„Przepisy Ordynacji mają odpowiednie zastosowanie do należności z tytułu składek ZUS tylko w zakresie, w jakim stanowi o tym art. 31 Ustawy SUS.”
Anna Zięba, doradca podatkowy, opinia podatkowa „Możliwości zastosowania klauzuli GAAR do składek ZUS w zw. z programem SoCap Bonus”, 22 marca 2024 r.
„Oznacza to, że ustawodawca nie przewidział możliwości odpowiedniego zastosowania klauzuli GAAR do składek ZUS.”
Anna Zięba, doradca podatkowy, opinia podatkowa „Możliwości zastosowania klauzuli GAAR do składek ZUS w zw. z programem SoCap Bonus”, 22 marca 2024 r.
Tę samą ocenę autorka odnosi do składki na ubezpieczenie zdrowotne, wskazując, że ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych odsyła do Ordynacji podatkowej tylko w zakresie definicji rachunku i odsetek od nieopłaconych w terminie składek:
„W mojej ocenie, klauzuli GAAR nie stosuje się również do składek NFZ.”
Anna Zięba, doradca podatkowy, opinia podatkowa „Możliwości zastosowania klauzuli GAAR do składek ZUS w zw. z programem SoCap Bonus”, 22 marca 2024 r.
W konsekwencji wyłączenie z podstawy wymiaru składek nie spełnia, według autorki, definicji korzyści podatkowej, do której odnosi się art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej.
Na jakich przepisach się opiera
- art. 2 § 1, art. 3 pkt 18 i art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 622), Sejm RP. Opinia powołuje tekst jednolity z 2023 r.
- art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 199), Sejm RP. W aktualnym tekście jednolitym katalog przepisów Ordynacji podatkowej stosowanych odpowiednio do należności z tytułu składek kończy się na art. 119 i nie obejmuje art. 119a.
- art. 5 pkt 32a i art. 87 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1461), Sejm RP.
- § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 316), Minister Pracy i Polityki Socjalnej. Opinia oznacza ten przepis skrótowo jako „§ 2 ust. 26”.
Czego ta opinia nie obejmuje
- Podatku dochodowego. Opinia dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Nie bada zastosowania klauzuli do PIT, gdzie klauzula obowiązuje na ogólnych zasadach Ordynacji podatkowej.
- Poprawności dokumentów pracodawcy. Autorka zastrzegła, że nie analizowała dokumentów przyjętych w spółce, w szczególności regulaminów wynagradzania i układów zbiorowych pracy. Opinia nie potwierdza więc, że dokumenty konkretnego pracodawcy spełniają warunki § 2 ust. 1 pkt 26.
- Formy wypłaty wynagrodzenia i kwalifikacji SoCap Tokena. Opinia dotyczy zastosowania klauzuli do składek; nie odnosi się do formy wypłaty wynagrodzenia ani do kwalifikacji SoCap Tokena. Strona przytacza wyłącznie ocenę dotyczącą klauzuli.
- Zarzutów innych niż klauzula ogólna. Ocena, czy świadczenie spełnia przesłanki wyłączenia składkowego, oraz zarzuty pozorności lub obejścia prawa na gruncie Kodeksu cywilnego nie są przedmiotem opinii.
- Mocy wiążącej i zmian prawa. Opinia jest niewiążąca dla organów i odzwierciedla stan prawny oraz praktykę z dnia sporządzenia.
Gdzie ta opinia wzmacnia odpowiedź na zarzut
- Czy to nie jest unikanie opodatkowania albo agresywna optymalizacja? (część o klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania)
- Czy model SoCap jest legalny?
- Biblioteka opinii prawnych SoCap
- Tarcza prawna SoCap: mapa odpowiedzi na zarzuty
Fragmenty przytoczono w granicach prawa cytatu (art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych), z podaniem autora i źródła (art. 34).
Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] · Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan na: 17 września 2026 r.