Jak układ zbiorowy określa krąg pracowników uprawnionych do świadczenia i jak ma się to do zasady równego traktowania?
Materiał publiczny: bez danych klientów.
Odpowiedź w skrócie: Układ U-CDLXXXII obejmuje wszystkich pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, bez względu na rodzaj umowy i przynależność związkową. Każdy z nich może złożyć pisemny wniosek o skorzystanie z uprawnienia. Wysokość upustu układ wiąże z kategorią zaszeregowania stanowiska, czyli z tym samym obiektywnym kryterium, według którego ustala stawki wynagrodzenia, co odpowiada zasadzie równego traktowania z Kodeksu pracy.
Kogo obejmuje układ
Zakładowy układ zbiorowy pracy „zawiera się dla wszystkich osób wykonujących pracę zarobkową u pracodawcy, który jest stroną układu, chyba że w jego treści zostanie to ustalone inaczej” (art. 4 ust. 1 ustawy z 5 listopada 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1661). Krąg objętych osób wyznacza więc treść układu.
Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy Socap Bonus Białystok sp. z o.o. z 24 listopada 2023 r. (nr U-CDLXXXII) określa go w § 2 pkt 1: pracownikiem w rozumieniu układu jest każda osoba zatrudniona u pracodawcy na podstawie umowy o pracę, „bez względu na rodzaj umowy”.
Układ obejmuje pracowników bez względu na ich przynależność związkową. Pracodawca objęty układem stosuje go do swoich pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.
Jak powstaje uprawnienie
- Pisemny wniosek pracownika (§ 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII). Z uprawnienia może skorzystać każdy pracownik
objęty układem; o skorzystaniu decyduje sam pracownik.
- Oferta pracodawcy z ceną, rynkową ceną detaliczną i upustem (§ 10 ust. 9).
- Częstotliwość nie większa niż raz w okresie rozliczeniowym obowiązującym u pracodawcy
(§ 10 ust. 10 układu U-CDLXXXII).
- Wysokość upustu określa Załącznik nr 4 według kategorii zaszeregowania. Kategorie
zaszeregowania przypisuje stanowiskom Załącznik nr 1, a Załącznik nr 2 według tych samych kategorii ustala stawki wynagrodzenia zasadniczego.
Zasada równego traktowania w Kodeksie pracy
Art. 18³ᵃ § 1 Kodeksu pracy stanowi:
„Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.”
Prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości obejmuje także „inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna” (art. 18³ᶜ § 1 i § 2). Pracami o jednakowej wartości są prace wymagające porównywalnych kwalifikacji, odpowiedzialności i wysiłku (art. 18³ᶜ § 3). Różnicowanie sytuacji pracowników jest zgodne z prawem, gdy pracodawca kieruje się obiektywnymi powodami (art. 18³ᵇ § 1).
Jak układ U-CDLXXXII realizuje tę zasadę
| cecha z art. 18³ᵃ § 1 KP | rozwiązanie w układzie U-CDLXXXII |
|---|---|
| przynależność związkowa | układ obejmuje pracowników bez względu na przynależność związkową |
| zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony | pracownikiem jest osoba na umowie o pracę „bez względu na rodzaj umowy” (§ 2 pkt 1) |
| pełny albo niepełny wymiar czasu pracy | układ nie uzależnia uprawnienia od wymiaru czasu pracy |
| dostęp do uprawnienia | ten sam tryb dla każdego: pisemny wniosek i oferta (§ 10 ust. 8 układu U-CDLXXXII i 9) |
| wysokość upustu | kategoria zaszeregowania stanowiska, to samo kryterium co przy stawkach wynagrodzenia (Załączniki nr 1, 2 i 4) |
Kategoria zaszeregowania wynika ze stanowiska, a więc z rodzaju pracy, wymaganych kwalifikacji i odpowiedzialności. Jest to kryterium obiektywne w rozumieniu art. 18³ᵇ § 1 i zbieżne z pojęciem pracy o jednakowej wartości z art. 18³ᶜ § 3. Pracownicy w tej samej kategorii mają ten sam upust.
Sąd Apelacyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 19 lutego 2025 r. (III AUa 1247/24; jedna sprawa w dwóch instancjach z wyrokiem SO w Warszawie XXI U 595/23) wskazał, że do materii normatywnej aktów prawa pracy należy określanie korzyści materialnych wyłączonych z podstawy wymiaru składek. Określenie kręgu uprawnionych i zasad uprawnienia należy do tej samej materii.
Zakres odpowiedzi
- Odpowiedź dotyczy pracowników w rozumieniu układu U-CDLXXXII, który definiuje pracownika przez
umowę o pracę.
- Wysokość upustów z Załącznika nr 4 i stawki z Załącznika nr 2 określa sam układ; odpowiedź
opisuje zasady kręgu uprawnionych.
- Odpowiedź opisuje art. 18³ᵃ Kodeksu pracy w brzmieniu obowiązującym na dzień aktualizacji.
Zmiany wprowadzone ustawą z 19 czerwca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1046) wchodzą w życie 5 listopada 2026 r.
Co robić
- Stosuj uprawnienie do wszystkich pracowników objętych układem na tych samych zasadach:
wniosek, oferta, upust według kategorii zaszeregowania.
- Przypisuj kategorię zaszeregowania według stanowiska z Załącznika nr 1 i dokumentuj to
przypisanie w aktach osobowych.
- Udostępnij pracownikom tekst układu, aby każdy znał zasady uprawnienia.
Stan prawny na dzień
Stan prawny na 22 września 2026 r.: Kodeks pracy w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 277 z późniejszymi zmianami, ustawa z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz.U. 2025 poz. 1661), rozporządzenie z 1998 r. w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 316.
Masz pytanie, na które nie ma tu odpowiedzi? [email protected] Wydawca: SoCap Polska sp. z o.o., NIP 8982325132 · Stan prawny: 22 września 2026 r.
Podstawy prawne i orzecznictwo
- art. 4 ust. 1 ustawy z 5.11.2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz.U. 2025 poz. 1661), autor: Sejm RP
- art. 18³ᵃ § 1, art. 18³ᵇ § 1 i art. 18³ᶜ § 1 do § 3 ustawy z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2025 poz. 277), autor: Sejm RP
- § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. 1998 Nr 161 poz. 1106, t.j. Dz.U. 2025 poz. 316), autor: Minister Pracy i Polityki Socjalnej
- Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy Socap Bonus Białystok sp. z o.o. z 24.11.2023, wpisany do rejestru przez Okręgowego Inspektora Pracy w Białymstoku 7.02.2024, nr U-CDLXXXII, § 2 pkt 1, § 10 ust. 8 do 10, Załączniki nr 1, 2 i 4
- SA w Warszawie, 19.02.2025, III AUa 1247/24, prawomocny: apelacja ZUS oddalona
- SO w Warszawie, 12.03.2024, XXI U 595/23: pierwsza instancja tej samej sprawy